Politiek = realitytelevisie

Verkiezingen VS Sinds de uitvinding van de camera zijn Hollywood en Washington met elkaar verknoopt. Met Donald Trump bereikt de relatie tussen entertainment en politiek een nieuw stadium.

Donald Trump met presentator Jimmy Fallon in het populaire praatprogramma The Tonight Show. Foto Douglas Gorenstein/NBC)

De celebrity-politicus is niets nieuws in de Verenigde Staten. Franklin D. Roosevelt, John F. Kennedy en oud-filmster Ronald Reagan: allen waren rijk en beroemd voordat ze president werden en zonder aarzeling buitten ze hun status uit toen ze in het Witte Huis zaten.

„Trump is een ander verhaal”, zegt Kenneth Walsh, journalist en historicus. „Hij is momenteel de presentator van een nationale reality-tv-show: de Grote Donald Trump Campagne.”

Met 8,6 miljoen volgers op Twitter is Donald Trump de overtreffende trap van dit tijdperk van selfies, reality-tv en sociale media. Zijn campagne draait alleen om hemzelf, zijn faam en fortuin. Om iets ouderwets als ‘ervaring’ of ‘overtuiging’ lacht hij.

De media zijn geobsedeerd door Trump. Hij zegt het ‘media-entertainment-complex’ met genoegen te negeren, door direct met zijn aanhang te communiceren. Maar de onophoudelijke stroom van aandacht is een geschenk voor de schatrijke magnaat. Dat de Huffington Post artikelen over hem een tijd lang rubriceerde onder ‘entertainment’, niet ‘politiek’, was veelzeggend. Voor Trump maakte het niet uit. Het was gratis aandacht.

Voor progressief Hollywood heeft Trump, net als de meeste conservatieven, geen goed woord over. Sinds duidelijk is dat de Californische voorverkiezingen, dinsdag, er voor de Republikeinen niet meer toe doen, kan hij Hollywood ook gerust negeren.

Walsh, sinds de periode-Reagan politiek journalist, schreef vorig jaar Celebrity in Chief, een geschiedenis van ‘presidenten als sterren’. Hij maakt onderscheid tussen ‘oppervlakkige’ en ‘substantiële’ beroemdheid. De eerste soort is voortdurend te zien op YouTube en de tv; beroemd vanwege beroemdheid. Zie de familie Kardashian. De bekendste telg, Kim, die zich nu bezighoudt met het maken van emoji’s van billen (‘kimojis’), heeft 46 miljoen Twitter-volgers.

De tweede, substantiële vorm wordt belichaamd door president Obama (8 miljoen twittervolgers). Zonder aarzeling gebruikt Obama zijn bekendheid, connecties en populariteit in Hollywood om beleidsplannen aan de man te brengen. Deze ‘celebrity in chief’ – een verwijzing naar zijn officiële titel Commander in Chief, opperbevelhebber – zocht altijd graag de schijnwerpers. Hij laat zich graag zien met rappers, acteurs en komieken die hem live op de televisie als ‘nigger’ aanspreken, zoals Larry Wilmore vorige maand tijdens het White House Correspondents Dinner, waar politiek en entertainment elk jaar lichtelijk incestueus mengen.

Obama dook op in Running Wild With Bear Grylls, de Britse avontuurlijke realityshow, om het over klimaatverandering te hebben. Onder jongeren wierf hij steun voor zorghervorming in Between the Two Ferns, een satirische online-talkshow geliefd onder millennials.

Walsh: „Je moet een acteur zijn om succes te hebben als president, zei Reagan. Obama heeft dat idee uitgebouwd.”

Entertainers in de politiek:

Trump is de eerste presidentskandidaat die naam maakte in realitytelevisie, waarin intellect noch prestaties een rol spelen. Na zijn succes in het vastgoed werd hij gastheer van de realityshows The Apprentice en Celebrity Apprentice: kandidaten zetten vermeende zakelijke talenten op het spel. Door zijn ervaring in het bedrijfsleven is Trump een meester van marketing en manipulatie van de media – en een keihard manager, zoals zijn programma’s tonen.

Momenteel tracht hij de stap te zetten van ‘lege’ beroemdheid naar substantiële. Hij is niet geïnteresseerd in endorsements, de steunverklaringen van kranten en bekende Amerikanen die er traditioneel toe deden. „Trump komt niet voort uit Hollywood en heeft er geen banden”, zegt Walsh. „Hij heeft geen behoefte aan bevestiging van zijn medeberoemdheden.”

Amerikanen hebben nooit moeite gehad met rijke, bekende mannen in het Witte Huis. Maar hun faam moest substantieel zijn; zonder ideeën had acteur Reagan geen kans gehad.

Betekent de opkomst van Trump dat een echt ‘lege’ beroemdheid in de toekomst president kan worden? Een Kanye West, rapper, die droomt van het Witte Huis en getrouwd met Kim Kardashian? Walsh lacht. „Trump scheert al langs de grenzen van wat we aanvaarden aan beroemdheden in de politiek. We zullen zien of hij als supercelebrity standhoudt.”

Dit is „een serieuze tijd, geen realityshow”, zei Obama onlangs. Trump en zijn fans lijken er vooralsnog anders over te denken.

    • Diederik van Hoogstraten