Ongekend leuk, ongekend kwetsbaar

Frankrijk beschikt over een fris, jong en vrolijk team. Les Bleus zijn minder sterk dan Spanje of Duitsland, maar in het interlandvoetbal sinds 1980 is het thuisvoordeel 0,6 goals per wedstrijd waard. De Fransen hebben dus een kans.

FRANCK FIFE/AFP

Een avondje Frankrijk kijken in de Stade de France verloopt normaliter zo: het is koud. Bij elke fout van de thuisploeg fluit het publiek, zodat je de indruk krijgt dat Frankrijk uit speelt. De Franse spelers zijn groot en sterk – ‘met de lichaamsbouw van verhuizers’, zegt men hier – want Franse jeugdopleidingen selecteerden jarenlang vooral op kracht. De spelers tikken de bal fantasieloos rond, maar geven ook bijna geen kans weg. Verveeld ga je weer naar huis.

De laatste maanden is alles anders. In de laatste drie interlands – tegen Nederland, Rusland en Kameroen – scoorde Frankrijk tien keer maar kreeg het ook zes goals tegen (wie twee doelpunten toelaat tegen het huidige Oranje heeft achterin écht problemen). Het Franse elftal dat op 10 juni tegen Roemenië het EK opent, is ongekend leuk en ongekend kwetsbaar. In het voetbal wordt de ploeg die de minste goals tegen krijgt meestal kampioen. Dat weet Didier Deschamps, de verdedigend ingestelde Franse bondscoach, drommels goed. Hij moet nu heel snel zijn ploegorganisatie op orde krijgen.

De problemen achterin zijn de laatste weken verergerd door het wegvallen met blessures van centrumverdediger Raphael Varane en verdedigende middenvelder Lassana Diarra. Keeper Hugo Lloris van Tottenham is een zekerheidje, maar de achterste vier zijn dat geen van allen. Bacary Sagna is een onopvallende rechtsback die meestal slechts een zesje haalt. Centrumverdediger Adil Rami, op de valreep erbij gehaald als vervanger van Varane, schutterde in de nipte 3-2 overwinning tegen Kameroen deze week. Zijn collega in het centrum, Laurent Koscielny, speelt als mandekker zo kort op de spits, dat hij voortdurend flirt met rood. En linksback Patrice Evra is inmiddels 35. De openlijke scheldpartij van Sagna tegen Rami tijdens Frankrijk-Kameroen zei alles over het gebrek aan defensieve coördinatie.

Interceptiekoning

En op woensdag viel ook nog eens Diarra weg. Toevallig is de interceptiekoning van de Premier League N’Golo Kanté ook verdedigende middenvelder en Fransman. Mede dankzij hem werd Leicester City zo verrassend kampioen. Kanté legt zoveel kilometers af dat Leicester-manager Claudio Ranieri hem tijdens de eerste training vroeg of hij een batterij in zijn broekje had. Maar tot dit seizoen had bijna niemand in Frankrijk van Kanté gehoord. Deschamps, zelf de verdedigende middenvelder van de Franse wereldkampioenen van 1998, zal het toernooi waarschijnlijk beginnen met de meer ervaren Yohan Cabaye.

De andere twee Franse middenvelders hebben een onbetwiste basisstek. Louis van Gaal merkte in 2014 al jaloers op dat Blaise Matuidi en Paul Pogba allebei het hele speelveld bestrijken – box-to-box- midfielders, in het Engelse jargon.

Na het wegvallen van spits Karim Benzema vanwege de sekstape-chantage-affaire wordt Pogba nu gezien als de Franse ster en spil. De centrale middenvelder is een krachtpatser met de techniek van een frêle spelmaker. In mei vertelde hij in Turijn, op het trainingscomplex van zijn club Juventus: „Ik vind mezelf geen grote. Ik heb niets bereikt in het voetbal. Ik heb nationale kampioenschappen gewonnen, niet de Champions League, het WK, het EK.” Hij zei dat hij de complete middenvelder wilde worden, een mengsel van Ronaldo, Ronaldinho, Messi, Iniesta, Vieira, Deschamps en Thierry Henry. Dat was een realistisch doel, vond hij: „Ik heb al doelpunten gemaakt, ik heb al beslissende passes gegeven, ik heb al ballen veroverd – het is nu een kwestie van het niveau verhogen.”

Coach Deschamps probeert de aanvalsdrift van zijn sterspeler echter te beteugelen. Pogba en Matuidi hebben de opdracht niet tegelijkertijd naar voren te trekken. De 29-jarige Matuidi oogt onhandig met zijn uitschuifbare benen, maar elk seizoen speelt hij beter en scoort hij vaker.

Sekstape-affaire

Voorin leek Frankrijk een paar maanden terug nog tekort te zullen schieten. Naast Benzema werd ook Mathieu Valbuena – het slachtoffer van de sekstape-affaire (waarbij Benzema vrienden zou hebben geholpen hem te chanteren) – niet meer opgeroepen. Maar de leegte die zij achterlieten is inmiddels meer dan gevuld. Antoine Griezmann – die als tiener naar Spanje trok omdat hij in Frankrijk te klein werd bevonden – heeft dit seizoen met Atlético Madrid 23 competitiegoals gemaakt.

De vervanger van Benzema als centrumspits is meer omstreden. Olivier Giroud van Arsenal heeft in zijn laatste vier basisoptredens voor Frankrijk vijf keer gescoord, maar wordt toch vaak door het publiek uitgefloten. ‘Giroud blesseer jezelf alsjeblieft’, smeekte een spandoek buiten het spelershotel vorige week. Als grote statische midvoor neemt hij minder aan het spel deel dan reservespits André-Pierre Gignac die in de Mexicaanse competitie uitkomt.

De laatste plek voorin is waarschijnlijk voor Anthony Martial van Manchester United, maar er is concurrentie volop. Kingsley Coman, de 19-jarige buitenspeler van Bayern München, combineert kracht, snelheid en dribbelvermogen. Dimitri Payet van West Ham is de eerste Fransman sinds Zinédine Zidane die vrije trappen erin schiet. Na Zidane speelde Frankrijk 100 interlands zonder doelpunt uit een directe vrije trap, maar Payet maakte in de laatste twee interlands twee prachtige.

Al met al lijkt dit fris, jong en vrolijk team minder sterk dan Spanje of Duitsland, maar in het interlandvoetbal sinds 1980 is het thuisvoordeel ongeveer 0,6 goals per wedstrijd. Als gastheer won Frankrijk in 1984 het EK en in 1998 het WK. In ’98 zag de vijfjarige Pogba zowel Zidane als Emmanuel Petit in de finale scoren. Hij zegt: „Dat zijn mooie herinneringen. Ik hoop ze te kunnen reproduceren voor de jongeren nu. Het EK in Frankrijk winnen, dat zou niet slecht zijn.”

    • Simon Kuper