Kijk, dit heb ik allemaal niet gedaan

Falen Een succesvolle wetenschapper publiceerde onlangs een lijst van zijn professionele mislukkingen. Wervers van personeel vinden het geen gek idee. „Teleurstellingen laten zien dat je ambitie hebt.”

Op het cv van Johannes Haushofer (36) staan diploma’s van Oxford, Harvard en de Universiteit van Zürich. Zijn huidige functie: adjunct-professor psychologie en publieke relaties aan de universiteit van Princeton. De loopbaan van de jonge Duitse academicus lijkt bijzonder succesvol. Toch is Haushofer vaak genoeg afgewezen voor een functie of baan. Onlangs publiceerde hij op Twitter een lijst van zijn professionele ‘mislukkingen’. Zo werd hij bijvoorbeeld niet aangenomen bij de Stockholm School of Economics en kwam het vijftien keer voor dat een onderzoek van hem werd afgewezen door een wetenschappelijk tijdschrift.

Haushofer kwam op het idee nadat hij een column van de Oostenrijkse Melanie Stefan (34) in het wetenschappelijke blad Nature had gelezen. Met name in de academische wereld, betoogt Stefan, is de balans te veel naar de kant van succesverhalen doorgeschoten. „Als sporter is het een stuk normaler om te falen – je kunt er niet om heen. In de wetenschap ligt dat anders.” Toen ze zelf klaar was met haar doctoraat, mislukten een hele hoop aanmeldingen, zegt ze. „Opeens had ik het zó moeilijk en faalde ik zó vaak. Ik begon me af te vragen wat er aan de hand was. Wat kon ik hier van leren?”

Taboe

In het artikel roept Stefan wetenschappers op om open te zijn over hun tegenslagen en een kant van hun carrière te belichten die ze normaal gesproken niet met anderen delen. Volgens haar toont een cv enkel iemands successen, terwijl het juist waardevol kan zijn om óók alle moeite die gestopt is in mislukte sollicitaties te laten zien.

Stefan kreeg veel positieve reacties op haar oproep: mensen waardeerden dat zij het taboe rond falen probeerde te doorbreken en voelden zich gesteund. Wel werden kanttekeningen geplaatst: sommigen vonden dat de oproep van Stefan eigenlijk alleen voor succesvolle academici realistisch was. Want zij kunnen naast het cv met afwijzingen ook een cv vol bijzondere prestaties laten zien.

Het delen van minder geslaagde carrièremomenten sluit aan bij een opvatting die steeds meer geaccepteerd wordt: fouten kunnen ook tot goede dingen leiden, als je er tenminste iets van opsteekt. Maar maak je met een cv van afwijzingen eigenlijk wel kans?

„Met zo’n cv zou je mijn interesse wel wekken”, zegt Kelly Pronk (26) die namens Randstad bemiddelt tussen bedrijven en werkzoekenden. „Ik denk dat je juist leert van de dingen die je fout hebt gedaan. En als je weet wat je zwakke punten zijn, kun je energie steken in dingen waar je wel goed in bent.”

Ook Anouk Pinas (35) van recruitmentbureau Hays vindt een cv van afwijzingen een origineel idee. Wat haar betreft zou het een aanknopingspunt voor een gesprek kunnen zijn: „Ik zou vragen wat iemand van zijn fouten heeft geleerd, bijvoorbeeld waarom hij of zij de omzetdoelstelling bij de vorige werkgever niet gehaald heeft. Ik wil dan een goede uitleg horen.” Wel raadt zij mensen met een ‘middelmatig’ of ‘slecht’ cv aan om hun afwijzingen voor zichzelf te houden.

Anna van Dorp (28), recruiter bij Yacht, adviseert iedereen om open te zijn over fouten, zolang het cv maar overzichtelijk blijft. „Teleurstellingen laten zien dat je ambitie hebt.” Toch zou zij, mochten er twee gelijkwaardige kandidaten zijn, iemand die open is over zijn fouten niet sneller selecteren dan de ander. „Ik zou ze gewoon allebei uitnodigen.”

‘Alles zegt meer dan een gat’

Waarover de recruiters het in ieder geval eens zijn: gaten in een cv zijn geen aanbeveling. Pinas maakt bij Hays regelmatig mee dat mensen een periode niet goed kunnen verantwoorden. „Daar wordt in recruitmentland wel over geoordeeld. We wijzen mensen er niet op af, maar zullen er wel altijd naar vragen. Wat heeft die persoon dan in die tijd gedaan?”

Heb je twee jaar gereisd, of het afgelopen jaar fulltime in het cafeetje op de hoek gewerkt? Zet dat dan gewoon op je cv, zeggen ook de personeelswervers van Randstad - maar zorg wel dat je duidelijk kunt maken wat die reis in Azië je heeft gebracht, of waarom je dat baantje in het café wilt opgeven voor een nieuwe functie.

Ook als je een tijd voor je kinderen hebt gezorgd of voor tientallen sollicitaties bent afgewezen is dat waardevol om te vermelden, vindt Van Dorp van Yacht. „Alles wat je noemt zegt meer over jou als persoon dan een gat – je hebt die periode heus niet de hele dag op de bank gezeten.”

Vijftien keer werd een onderzoek van de Duitse academicus door een wetenschappelijk tijdschrift afgewezen

Johannes Haushofer publiceerde zijn ‘cv van mislukkingen’ niet om personeelwervers te verrassen, maar om een vriendin te steunen die niet voor een programma was toegelaten, zegt hij aan de telefoon vanuit Princeton. Haushofer denkt dat je met het delen van tegenslagen in je carrière vooral anderen over teleurstellingen heen kunt helpen. „Wetenschappers falen constant. Voor mij hielp het vaak wanneer oudere onderzoekers mij vertelden over de hobbels in hun carrière. Het delen van moeilijke momenten is een soort uiting van solidariteit.”

Ondanks dat de oproep van Melanie Stefan in een vooraanstaand blad gepubliceerd werd, bleef de reactie vanuit de wetenschappelijke wereld beperkt: vijf opgestelde cv’s, waaronder dat van Haushofer. Dat verbaast hem overigens niet: „Ik denk dat academici niet direct de waarde zien van het schrijven van een alternatief cv. Het is onduidelijk of het positief voor je uitpakt. Laat dat eerst maar eens wetenschappelijk onderzocht worden. Daarnaast is het schrijfproces zelf pijnlijk: je moet toch opnieuw je fouten onder ogen komen.”

Hij betwijfelt of hij zelf van zijn mislukkingen heeft geleerd: „Ik weet niet of ik veel dommer was geweest als ik geen fouten had gemaakt.”

    • Ties Gijzel