Dikke error

Ik had beter moeten weten, maar even leek het een fatsoenlijke discussie te worden: de rapper Typhoon was aangehouden door de politie, vanwege een verdachte mismatch tussen zijn huidskleur en zijn auto. Typhoon kaartte het voorval op Instagram aan, op rustige toon. Bij de aanhouding had de agent („vriendelijke vent, daar niet van”) gewoon toegegeven dat hij vanwege zijn huidskleur was aangehouden.

Typhoon: „Ik kies ervoor dit nu te delen omdat dit niet een op zichzelf staand iets is. Het is niet alleen de politie, dit is een dikke error in de NL’se samenleving.” Typhoon wilde ook niet dat het over hem zou gaan: „Dit is helaas de zoveelste keer dat dit mij overkomt en dan ben ik nog ‘bekend’ en is de sfeer na herkenning minder gespannen. Velen hebben dat voorrecht niet.”

De politie gaf ruiterlijk toe dat ze fout zat. Politiewoordvoerder Ruud Visser: „Daar moeten we niet over gaan liegen.” En: „Het is vaker gebeurd, dus ik leef wel met hem mee, ja.”

Minister Van der Steur vroeg Typhoon hem te helpen bij een campagne om „etnisch profileren” bij de politie uit te bannen. De rapper ging in op die uitnodiging, als „dat op structurele wijze gaat gebeuren en niet als snelle pleister zal dienen voor een dieper liggend probleem in Nederland”.

Probleem erkennen, zelfonderzoek, dialoog, de wil om er samen uit te komen – het leek godbetert wel een beschaafd land. Dat konden we niet zomaar laten gebeuren. Na een paar uur spatte de zeepbel van goedertierenheid uit elkaar.

De abjecte suggestie dat Typhoon het indirect over zichzelf afroept door tot een bevolkingsgroep te horen

De VVD bedient de gepolariseerde samenleving in iedere kwestie tegenwoordig op twee fronten – eerst bewindslieden als good cop, en meteen daarna de grijns van bad cop Halbe Zijlstra. Waar Van der Steur een probleem erkende, daar bagatelliseerde Zijlstra de vernederingen waar Nederlanders als Typhoon regelmatig mee te maken kregen als „het hoort er gewoon bij”. De bevolkingsgroep waartoe Typhoon behoort, scoort nu eenmaal hoog in verkeerde lijstjes, luidde zijn boodschap, dus wen er maar aan. Discriminatie? Welnee. Dat zette de toon – het feest van de nationale verontwaardiging brak weer los. Meteen volgde het geklaag over „klaagnegers”. „Misbruik van racismekaart”, kopte De Telegraaf. Misdaadverslaggever John van den Heuvel nam het voor de politie op. Gewoon een kwestie van realisme. Jonge criminelen lieten het de laatste jaren immers breed hangen. „Ze droegen horloges van een ton, reden in auto’s van twee ton en spendeerden op een zaterdag in de PC Hooftstraat bedragen waar de meeste Nederlanders drie maanden voor moeten werken. Dat is nogal ondermijnend voor het rechtsgevoel van de gemiddelde burger, die ’s ochtends vroeg in zijn Opel Astra aansluit in de file om naar het werk te gaan.”

Bovendien was zijn eigen zoon ook een keer aangehouden in de bak van pa. Dus er was eigenlijk geen verschil tussen hem en Typhoon.

Lees ook Meneer, ik moet u staande houden, vier ervaringen met etnisch profileren

Van den Heuvel presenteert zich als een man van de praktijk – tegenover de onwerkelijke, abstracte, politiek-correcte principes van gelijkheid voor de wet, staat de streetwise ervaring van de mensen die met hun poten in de modder staan. Maar die abstracte principes zijn er nu juist om guilt by association tegen te gaan, de abjecte suggestie dat Typhoon het indirect toch min of meer over zichzelf afroept door tot een bij voorbaat verdachte bevolkingsgroep te behoren. Die principes zijn er om te voorkomen dat bepaalde ervaringen tot een associatief stigma worden. De politie moet juist proberen om de goeien niet onder de kwaden te laten lijden.

Van den Heuvel schrijft: „De suggestie van de jonge artiest Typhoon via sociale media dat hij uitsluitend vanwege zijn donkere huidskleur door de Zwolse politie was gecontroleerd…”

Dat is kwade trouw; de politie gaf het zelf toe. Bovendien weet Van den Heuvel heel goed dat er wel degelijk een probleem is. Al jaren verschijnen rapporten over de buitensporige uitstroom van allochtone agenten. Als voornaamste oorzaak worden steeds opnieuw „een verziekte cultuur” en „heersende omgangsvormen” genoemd. Al in 2007 erkende een hoofdcommissaris dat de uitstroom ook het gevolg was van structurele discriminatie, waardoor nauwelijks allochtone agenten opklimmen binnen de politie.

Dat is gewoon een dikke error. Goed dus dat kasteelheer Ard van der Steur en rapper Typhoon samen optrekken. Ik kijk uit naar hun clip.

    • Bas Heijne