Te veel betaald voor opvang vluchtelingen

Vastgoedeigenaren hebben sterk geprofiteerd van het uitbreken van de migratiecrisis in 2014. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) was slecht voorbereid op de komst van grote aantallen vluchtelingen en betaalde tot vier keer zo veel voor opvanglocaties als de eigen normen voorschreven. Dat blijkt uit onderzoek van NRC en Reporter Radio naar het vastgoedbeleid van het COA.

In 2013 had het COA net een nieuw vastgoedbeleid uitgestippeld, waarin het uitging van een „kernvoorraad” van 10.000 opvangplaatsen. Dit aantal was gebaseerd op de „historisch lage” instroomcijfers van eerdere jaren.

Toen kort daarna de vluchtelingenstroom naar Nederland op gang kwam, moest het COA alle zeilen bijzetten. Eigenaren van potentiële opvanglocaties konden huurprijzen en voorwaarden bedingen die het COA normaliter niet zou accepteren. „De druk was op dat moment enorm”, zegt COA-vastgoeddirecteur Peter Siebers hierover.

Volgens Siebers zijn tijdelijke opvanglocaties zoals evenementenhallen, bungalowparken en hotelboten relatief duur vanwege de slechte onderhandelingspositie van het COA, de korte terugverdientijd van investeringen en het feit dat het hele complexen moet huren, en dus ook betaalt voor ruimtes en faciliteiten die niet benut worden.

Hiervan profiteren vastgoedeigenaren, zoals Cor van Zadelhoff. Die verhuurt sinds vorig jaar met een compagnon 600 opvangplekken in Zaandam voor circa 2,5 miljoen euro per jaar. De vluchtelingen zijn deels gehuisvest op een oude detentieboot die eind 2013 door het ministerie van Veiligheid en Justitie werd afgedankt.

Een van de duurste opvanglocaties zijn de Zeelandhallen in Goes. Miljonair Dirk Lips verhuurt dat complex voor circa 3 miljoen euro voor een periode van elf maanden aan het COA, inclusief duizenden ongebruikte parkeerplaatsen. Lips liet schotten plaatsen en kan op deze manier maximaal 500 vluchtelingen huisvesten. Volgens Lips gebeurt dat „kostendekkend”.

Behalve vastgoedeigenaren profiteren ook gemeenten. Ze schoven lokale kwesties, die niets met het migratievraagstuk te maken hadden, op het bord van het COA.