Cartoonisten in feeststemming

Britse politieke tekenaars hebben hun tanden gezet in de Brexit, over al of niet uittreden van VK uit EU. „De campagne is knettergek.”

Sinds premier David Cameron 23 juni prikte voor het referendum over het Britse EU-lidmaatschap, houden Britse politici zich met weinig anders bezig. En hun scherpste observatoren, de politieke cartoonisten, daarmee ook niet.

Dat is geenszins een straf, vinden zij. „Deze campagne is eindeloos inspirerend, iedere dag is er een nieuwe invalshoek”, zegt Christian Adams, de vaste cartoonist van The Daily Telegraph enthousiast „Soms kun je het niet eens verzinnen: het is alsof [de soaps] EastEnders en Coronation Street zijn samengesmolten met [actualiteitenrubriek] Panorama.”

Gewone verkiezingen zijn veel „veiliger”, zegt Adams. „Iedereen kent zijn tekst, hier verzint men die ter plekke.” „De campagne is knettergek, echt heel sappig”, beaamt Brian Adcock van The Independent. „Het Brexit-kamp bestaat uit zulke rare snuiters”, vindt Dave Brown, ook van The Independent.

En Telegraph-collega Bob Moran zegt: „Politici waren allemaal een beetje klonen van elkaar geworden, en als commentator is het dan moeilijk je tanden erin te zetten.” En nu: rivaliteiten, bangmakerij van de kiezer, ruziënde Conservatieven. Inspiratie genoeg. „Politiek is weer spannend geworden.”

Reden voor Tim Benson van de Political Cartoon Gallery in Putney, zuidwest-Londen, om – met nog een maand te gaan – een tentoonstelling van de beste cartoons tot nu toe te houden. „Je ziet dat het een dankbaar onderwerp is.”

Politieke cartoons kennen een lange traditie in Engeland: al sinds de 18de eeuw wordt er de spot met politici gedreven. Boris Johnson is bij Dave Brown soms louter haar, Cameron bij Morton Morland van tijdschrift The Spectator en The Times, roze bolle wangetjes en een neus.

Want dat is wat opvalt op de tentoonstelling: de meeste referendumcartoons gaan over de strijd tussen Cameron en Boris Johnson. Labour-leider Jeremy Corbyn komt maar op één tekening op de tentoonstelling voor. „Hij is ook nergens”, zegt Moran. „Voor deze campagne tekende ik hem voortdurend, de Telegraph-lezers zien hem graag als een knettergekke socialist. Maar hij doet er nu niet toe.”

Wat ook ontbreekt, is een rechts geluid. De Daily Express, de enige krant die zich voor een Brexit, een Brits vertrek uit de EU, heeft uitgesproken, heeft geen cartoonist meer. Adams en Moran van de conservatieve Daily Telegraph, waarvan de lezers zijn verdeeld over Blijven of Brexit, noemen zich apolitiek. Adams: „Ik ben een gelijke kansen-belediger.”

Dat betekent wel dat „er geen krachtig beeld is van een sterk onafhankelijk land post-Brexit”, signaleert Nick Hiley van het University of Kent British Cartoon Archive. „De cartoons gaan allemaal over zwakheden. Wat ik zie is een land dat geen vrede met zichzelf heeft: veel angst, weinig positieve beelden.”

    • Titia Ketelaar