Bokslegende Muhammad Ali (74) overleden

Ali was donderdag opgenomen wegens een stoornis in zijn ademhaling.

Muhammed Ali in de ring tegen George Foreman in de strijd om de wereldtitel zwaargewicht boksen in Kinshasa (foto uit 1974). ANP

De Amerikaanse bokslegende Muhammad Ali is op 74-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis in Arizona, zo meldt NBC News. Ali was donderdag opgenomen wegens een stoornis in zijn ademhaling. Al snel bleek dat de situatie van de oud-bokser hard achteruit ging.

Ali, ook wel ‘The Greatest’ genoemd, was oud-wereldkampioen in het zwaargewicht. Hij werd legendarisch door onder meer zijn imposante techniek, trefzekere stoten en zijn gevoel voor show en entertainment binnen en buiten de ring. De bokser, die oorspronkelijk Cassius Clay heette - een ‘slavennaam’, zo vond hij zelf - maar zijn naam in 1964 aanpaste nadat hij was bekeerd tot de islam, leed ruim dertig jaar aan de ziekte van Parkinson.

Lees ook: Ali’s onderbelichte vuist, over fotograaf Thomas Hoepker, die onlangs exposeerde met nieuwe foto’s van Ali.

Ali bleef een een geliefd en actief publiek figuur nadat hij zijn bokscarrière had beëindigd. De oud-bokser ontstak in 1996 de olympische vlam bij de openingsceremonie van de Spelen van Atlanta. Bij de Olympische Spelen van 2012 in Londen behoorde Ali tot het selecte gezelschap dat de olympische vlag het stadion mocht binnendragen.

Enkele legendarische momenten van Ali op een rij.

Principes

De oud-wereldkampioen, door velen gezien als de beste bokser ooit, was niet altijd zo populair. Zo had hij het lef om militaire dienst te weigeren omdat hij niet in Vietnam wilde vechten: „I ain’t got no quarrel with them Vietcong.” Noord-Vietnamezen hadden hem niks misdaan, vond hij, terwijl Amerikaanse zwarten in hun eigen land volop werden gediscrimineerd. Ali stond voor zijn principes – zei dat hij liever de cel in zou gaan dan vechten in Vietnam.

Die houding kostte hem niet alleen zijn wereldtitel; hij werd geschorst en spendeerde noodgedwongen zijn beste jaren, van voorjaar 1967 tot najaar 1970, buiten de ring. Opeens was hij veel meer dan een sportman, schrijft NRC-redacteur Ward op den Brouw:

“Ali werd een lieveling van de anti-Vietnambeweging en hield spreekbeurten aan universiteiten. Een held van veel jonge, zelfbewuste zwarte Amerikanen was hij toen al door zijn uitgesproken opvattingen over de Amerikaanse maatschappij die zo nadrukkelijk onderscheid maakte tussen blank en zwart.

Dreigberichten

Het mag een wonder heten dat Ali de roerige jaren zestig en zeventig ongeschonden doorkwam. Een zwarte Amerikaan die in die tijd opkwam voor de rechten van zwarte landgenoten wist dat hij het risico liep met geweld het zwijgen te worden opgelegd. Dat overkwam prominente voorvechters zoals Martin Luther King en Malcolm X – hoewel die het slachtoffer was van een afrekening in eigen kring – en ontelbare van hun landgenoten.

Onder meer in de aanloop naar zijn eerste gevecht om de wereldtitel, tegen Sonny Liston in 1964, kreeg Ali dreigtelefoontjes: „Als Liston jou niet pakt, pakken wij je.” Ali reageerde: „Allah zal me beschermen.” „Bovendien ben ik te snel om geraakt te worden door een kogel.”

Lees ook: Sportwereld reageert verslagen op overlijden Ali. Onder meer George Foreman, Mike Tyson en Jesse Jackson betuigden hun medeleven.

Steun kreeg Ali in die jaren ook uit onverwachte hoek: de Britse filosoof en Nobelprijswinnaar Bertrand Russell correspondeerde met de bokser. Volgens Russell was Ali een van de eersten die werkelijk vrij was, die kon doen en laten wat hij wilde.

Muhammad Ali in de ring tegen Sonny Liston op 25 februari 1964: ‘the day of the big fight’.

Inspiratie

Niet alleen voor veel boksers was Ali een voorbeeld. Tijdens de verkiezingscampagne, op weg naar het Witte Huis, werd een foto verspreid waarop aan de muur bij senator en presidentskanidaat Barack Obama de iconische foto te zien is van Ali die tijdens de ‘rematch’ over Sonny Liston gebogen staat, nadat hij die al in de eerste ronde met een ‘phantom punch’ knock-out heeft geslagen.

In 2006, toen Obama nog senator was, kreeg hij met zijn echtgenote van Ali en zijn vrouw Lonnie een rondleiding in het Muhammad Ali Center in Louisville. Op het feest in januari 2012 voor de 70ste verjaardag van de bokslegende werd een videoboodschap van de president vertoond. In één zin vatte hij het leven van Muhammad Ali samen, in een variant op Ali’s eigen woorden nadat hij tot ieders verrassing in 1964 wereldkampioen Liston had verslagen:

„You shook the world.”

Ali trouwde vier keer en kreeg negen kinderen (zeven dochters en twee zonen).

(ANP/NRC)