Wonderlijke werelden

Is Niets gebeurd een komisch onderkoeld of aangrijpend depressief kinderboek? Dat lijken de enige opties voor dit intrigerend ambivalente prentenboek, doordat Mark Janssen tekeningen maakte die diametraal tegenovergesteld lijken aan wat de tekst vertelt. Die tekst begint sip: ‘Dit zijn Niek en Saar. Het is avond. Er staat geen zuchtje wind. ‘Wat een saaie dag’, zegt Saar. En zo mijmeren de twee over wat ze vandaag gedaan hebben – wat gezwommen, ‘hoi’ gezegd tegen vrienden, wat muizen bekeken, niets eigenlijk. Een voorlezer gaat het vanzelf zo verveeld mogelijk declameren.

Dat levert ook een komisch effect op, dat voorlezen tot een geestige aangelegenheid maakt, want zie: die dag was juist totaal niet saai! De poppetjes Niek en Saar – zo klein dat ze stipoogjes kregen en een minimondje waar weinig subtiele emotie in te herkennen is – begeven zich in de wonderlijkste werelden, vol bijzondere dieren. Niek die ‘wat gezwommen’ heeft, deed dat in een oceaan vol tropische vissen. Saar die ‘een appel geplukt’ heeft, deed dat balancerend op de slurf van een olifant die weer op de slurf van een andere olifant balanceerde. Mark Janssen (1974), die eerder illustraties maakte, gaat in zijn eerste eigen prentenboek goed los. Zijn werelden zijn sprookjesachtig, wervelend en spannend, daar móet je wel gelukkig van worden.

Nee dus: ‘Er is dus eigenlijk niets gebeurd.’ De verhalen van Niek en Saar klinken als de dagsamenvatting van iemand die op een depressie afkoerst: is alle levensvreugde uit deze kinderen verdwenen? Maar Niek heeft een idee, zegt hij: ‘Zullen we morgen samen…? Gewoon wij met z’n tweetjes?’ En dat geeft het verhaal een zucht van verlichting, zonder dat de gelaagdheid eruit sijpelt. Wat een verhaal leek te zijn over (on)opmerkzaamheid voor de pracht van de wereld, gaat over een zoektocht naar betekenisvolle verbindingen. Anders is pracht leeg, eenzaam, depressief.

    • Thomas de Veen