Opinie

    • Hans Beerekamp

Veelwijverij, lekker veel tijd voor jezelf

Na haar reeks verkenningen van kraamgewoonten in de hele wereld (Birth Day, 2013), struinde de Gentse fotografe Lieve Blancquaert bruiloften af voor de vervolgserie Wedding Day. Opnieuw zendt de VPRO de reisserie van de VRT bij ons uit.

Fotografen zijn geschikte centrale personages voor zo’n reisprogramma. Ze kunnen goed observeren, weten hoe je mensen op hun gemak moet stellen en vertrouwen kunt winnen, zelfs als een andere cameraploeg hen volgt. We zagen dat bij Ruben Terlou in Langs de Oevers van de Yangtze en ook Blancquaert verstaat de kunst van het onbevooroordeeld vragen stellen.

Het gaat haar niet in eerste instantie om kleurrijke bruiloftsrituelen, al gaat ze die zeker niet uit de weg, Eerder beproeft ze de anatomie van het instituut huwelijk in uiteenlopende culturen. Hoe hebben de geliefden elkaar gevonden? Wat verwachten ze van elkaar en van het getrouwd zijn? En hoe verloopt het dagelijks leven van een echtpaar, vorige week in Urk, deze week in de Senegalese hoofdstad Dakar.

Daar begint Blancquaert bij de directeur van de burgerlijke stand, want bij de ondertrouw moet het aanstaande echtpaar kiezen voor een polygaam of monogaam huwelijk. Die laatste keuze maakt hooguit een paar procent. En de man beslist altijd.

Dus is de volgende stap om bij deze meneer zelf thuis eens te gaan kijken hoe zijn twee vrouwen omgaan met hem en elkaar. De vraag of vrouwen blij zijn met die polygamie is eigenlijk irrelevant. De Koran wil het zo en de gangbare opvatting is dat een man met slechts een vrouw geen echte man is. Daar kun je dus weinig aan veranderen.

Blancquaert wil het echt gewoon allemaal weten. Wie slaapt wanneer en hoe vaak bij wie? Wat zou er tegen een vrouw met meerdere mannen zijn? En wat is prettiger, eerste of tweede vrouw zijn?

Dat is het knappe, om je eigen opvatting niet direct het zicht te laten benemen op wat er gebeurt. Tweede vrouwen zijn meer vriendin, eerste eerder de moeder van de man. Het voordeel van polygamie is dat je in periodes dat je niet aan de beurt bent, er lekker veel tijd voor jezelf overblijft.

Ook de opvattingen van het orthodox-christelijke bruidspaar op Urk („slechts een boogscheut verwijderd”), verbaasden de filmmaker. Ook hier is feitelijk sprake van een huwelijk met meerdere partners, want je trouwt ook altijd met God en die verhouding is de belangrijkste.

Ja. Ook daar zit wat in, glimlacht Lieve, net als in de opvatting dat een part-time huwelijk ook wel eens heel modern genoemd zou kunnen worden. Alleen dat taboe op polyandrie (veelmannerij) zint haar niet. Een socioloog aan de universiteit van Dakar legt uit dat de optie van meer vrouwen in de Koran was beland om weduwen en kinderen van gesneuvelde militairen in oorlogstijd opvang te bieden. Dat speelt nu minder, dus hij verwacht dat het zal slijten. Maar daar zijn nog in het geheel geen aanwijzingen voor.

    • Hans Beerekamp