Opinie

    • Jutta Chorus

Racisme is altijd maar een grapje

Hoe teken je eigenlijk een zwarte? Zo begon de discussie van een groep studenten geschiedenis, landbouwwetenschappen en kunsten die samen een graphic novel maakten over de oude Kolonialschule in het Duitse Witzenhausen. Pas aan het eind van de 19de eeuw kwam het keizerlijke imperialisme op gang, maar vanaf dat moment tot de Eerste Wereldoorlog leverde de Kolonialschule wel 650 studenten af voor de wingewesten in Afrika en Zuid-Amerika.

„Een Keniaanse studente hield de groep studenten kritisch en vaak woedend hun automatisch witte perspectief voor”, zegt projectleider Marion Hulverscheidt. Een aantal leden verliet de groep wegens overbelasting. Hulverscheidt verzucht: „We hebben het onderschat.”

Na de discussie en de schaamte volgde zorgvuldig uitzoekwerk. Hulverscheidt: „Hoe meer we te weten kwamen, hoe meer we merkten dat de relicten van het kolonialisme nog in ons hoofd zaten.”

Zo ontstond het boek Raus Rein. Een verzameling kritische tekeningen over de arrogante kolonist en zijn wereldbeeld. Zo hebben Duitsers wel meer moeilijke episodes uit hun Vergangenheit bewältigt. Met schaamte misschien, maar altijd serieus en open. Over alle zwarte bladzijden van de 20ste eeuw heen heeft men nu teruggebladerd naar die van het kolonialisme.

Duitsland is misschien ook hier laat mee begonnen, maar je zult zien dat ze ons over een paar jaar hebben ingehaald. Een Nederlands racismedebat is drie minuten radio over de ‘ludieke’ Facebook-pagina van Donny Bonsink. Pauw praat met Sylvana Simons. Annabel Nanninga twittert: „Nouja je weet wat ze zeggen over negers. Die hebben een hele lange... arm.” En dan lacht: „Dat is een grap.”

Alle racisme is altijd maar een grapje in Nederland.

Naar aanleiding van de aanhouding van rapper Typhoon in zijn al te witte Mitsubishi Outlander Hybride hield Wim van Egmond, HR- en diversitymanager, in de Volkskrant een pleidooi voor etnisch profileren. „Discriminatie is toegestaan als er een ‘objectieve rechtvaardigingsgrond’ voor is.” Dat is pas een grap.

Op het terrein van de Kolonialschule (nu instituut voor tropische en subtropische landbouw) staat het Volkenkundig museum, nog steeds een rariteitenkabinet van pijlpunten en schedels van een eeuw geleden, waarin Afrikaanse volken zonder eigen context of geschiedenis worden tentoongesteld. „Een nieuwe inrichting is dringend geboden”, zegt Hulverscheidt.

Het borstbeeld op het binnenplein, van oprichter Ernst Albert Fabarius, werd deze week beklad. Over de pas opgehangen biografische uitleg is in onbeholpen Duits gekalkt: „Keine Ehre den Kulonialist.”

    • Jutta Chorus