‘Arts mag laatste jaar voor pensioen niet meer opereren’

Dat zei scheidend sportcommentator Mart Smeets in Het Parool.

Foto

De aanleiding

Je relevantie wordt in Nederland ingepakt als je met pensioen gaat, zei Mart Smeets in een interview met Het Parool naar aanleiding van zijn wielerboek Aan de Meet. En dat is „totale idioterie”, aldus de sport-commentator die deze zomer na 42 jaar stopt bij de NOS. „Een dokter die op zijn 64ste nog fantastisch opereert mag dat niet meer, omdat hij op zijn 65ste gepensioneerd moet zijn. Dat is toch onzin? Daar heb ik me wel een tijdje boos over gemaakt. Zal ik niet meer doen.”

Waar is het op gebaseerd?

Vier jaar geleden in de trein van Amsterdam naar Hilversum kwam een „keurige mijnheer” tegenover Mart Smeets zitten, vertelt hij per e-mail. „Hij had begrepen dat ik een bekende Nederlander was die zojuist achter de geraniums was geplaatst.”

De man vertelde Smeets dat hij arts was bij een gemeentelijke instelling en in hetzelfde schuitje zat: hij moest met pensioen, „plaatsmaken”. Smeets: „Ik dankte hem voor de opmerking, hij stond op als een brother in arms, verontschuldigde zich voor het oponthoud en keerde naar zijn bankje terug. Dat zijn de feiten.”

En, klopt het?

We vragen het de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen. Zij verwijzen ons door naar de Federatie Medisch Specialisten (FMS), maar hebben zelf ook even rondgevraagd: „Mart Smeets zegt iets wat wij niet herkennen.”

De woordvoerder van beroepsvereniging FMS noemt de bewering van Smeets „onzin”. „Afhankelijk van je pensioenregeling kun je namelijk net als ieder ander doorwerken. Er zijn genoeg artsen boven de 64 die nog prima kunnen opereren, of boven de 65 die nog aan het werk zijn.”

Bij de FMS zijn zo’n 18.000 praktiserende medisch specialisten aangesloten, vertelt de woordvoerder. Ruwweg de helft daarvan werkt als zelfstandige, de andere helft is in loondienst. En van die laatste groep werkt weer de helft bij een academisch ziekenhuis en de andere helft bij een algemeen ziekenhuis. Die drie verschillende groepen zitten bij verschillende pensioenfondsen, waar andere afspraken gelden. Maar in geen enkele cao of pensioenregeling staat een verbod op doorwerken na je 65ste of opereren op je 64ste. Theoretisch kan in een arbeidscontract van een arts in loondienst wel iets over leeftijd staan. Maar, zegt de NVZ-woordvoerder: „Dat kan haast niet waar zijn.”

De meeste artsen in vrij beroep zijn aangesloten bij Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (SPMS): in totaal 15.901 (premiebetalers, premieontvangers, en ‘slapers’ – mensen die ooit premie betaalden). Bij de regeling van SPMS is de standaard pensioenleeftijd 65 jaar, vertelt directeur Jeroen Steenvoorden. Artsen kunnen er zelf voor kiezen of ze hun pensioen vijf jaar eerder of later laten ingaan. Dat laatste doen op dit moment 52 artsen. Het is aannemelijk dat een deel van hen nog opereert. Sommige artsen passen op latere leeftijd wel hun takenpakket aan of gaan minder werken.

Hoe zit het met de toevoeging van Smeets, dat hij de informatie had van een arts die werkte bij een gemeentelijke instelling? De man kan GGD-arts zijn geweest maar bijvoorbeeld ook medisch milieukundige. Veel van deze beroepen vallen onder het specialisme Arts Maatschappij en Gezondheid, zegt artsenfederatie KNMG. Een telefoontje naar de koepelorganisatie leert dat vrijwel geen van deze specialisten opereert.

Conclusie

Dat artsen niet meer mogen opereren als ze hun pensioengerechtigde leeftijd naderen, staat nergens vastgelegd. De benaderde instanties kennen geen voorbeelden van artsen die op een bepaalde leeftijd moeten stoppen met opereren. We beoordelen de stelling daarom als onwaar.

    • Mirjam Remie