Van de bank naar basisklant in Oranje

Steven Berghuis kwam dit seizoen nauwelijks in actie bij Watford. Nu is hij basisspeler bij Oranje, dat van Polen won.

Foto ANP

Steven Berghuis, wie kende hem nog? De bijna vergeten buitenspeler, eens een talent bij AZ, die dit verloren seizoen tot één basisplek en 222 speelminuten kwam bij Watford in de Premier League. Wie dacht eraan hem te selecteren, laat staan op te stellen voor vlaggenschip Oranje? Zo’n uitverkiezing moet je – zo zijn de ongeschreven voetbalwetten – verdienen met constant presteren.

Toch stond Steven Berghuis (24) woensdagavond als vanuit het niets in de basis in het oefenduel tegen Polen in Gdansk. Tegen de verwachting in leverde hij, hangend aan de rechterflank, een prima optreden af. Na ruim een half uur zorgde hij voor de assist op het voorhoofd van spits Vincent Janssen: 1-0. Nederland won uiteindelijk met 2-1 door een woeste uithaal van Georginio Wijnaldum.

Berghuis in de basis – het blijft een vreemde gewaarwording. Er kan veel bij Oranje in een periode vol onzekerheden, met tal van vragen over de toekomst van de selectie. Bondscoach Danny Blind is zoekende naar een nieuwe samenstelling, nieuwe hiërarchie, een goed fundament voor de zware WK-kwalificatie, die op 6 september begint op bezoek bij Zweden. Waarom Berghuis daarbij? Blind, die hem na de wedstrijd roemde: omdat hij een speler is „die je kunt aanspelen tussen de linies”.

Nederland is nu tijdelijk gedegradeerd tot oefenpartner van landen die zich, met alle bijkomende voorpret, voorbereiden op het EK in Frankrijk. Voor Oranje is het een wat troosteloze oefentocht langs Ierland (vrijdag, 1-1), Polen en komende zaterdag Oostenrijk. Het is een confrontatie met het eigen falen tijdens de EK-kwalificatie, ontdaan van iedere vorm van blijmoedigheid.

Tegelijk is het zo’n periode dat een nieuwe leider kan opstaan. Dat is een van de belangrijkste vragen voor Blind: wie wordt de architect, de motor van het beschadigde Oranje? Veelzeggend is dat er bij de laatste vijf interlands vijf verschillende aanvoerders aan de aftrap verschenen; tegen Polen was het Jeffrey Bruma, tegen Ierland was het nog de teruggekeerde Kevin Strootman.

En wat gebeurt er met de ‘grote vier’ van het Nederlands elftal in de afgelopen tien, twaalf jaar? Arjen Robben (32), Wesley Sneijder (31), Robin van Persie (32) en Rafael van der Vaart (33), ze zijn er niet bij deze oefencampagne. Ze raken op leeftijd en de vraag is wat voor rol ze nog kunnen spelen, al is inmiddels duidelijk dat die van Van der Vaart is uitgespeeld.

Vincent Janssen, weer hij

Wat leverde de wedstrijd tegen Polen voor lessen op? Het was beter dan het teleurstellende geschuif tegen Ierland. Nederland speelde frivoler, gedurfder dan EK-ganger Polen. En: Vincent Janssen ontpopt zich steeds meer als de toekomstige spits van Oranje. In maart scoorde hij op Wembley tegen Engeland, nu tegen Polen.

Tegelijk is duidelijk geworden dat Nederland het als niet gekwalificeerd land bij oefenwedstrijden in het buitenland zonder een serieuze supportersschare moet doen. Zag het plukje in het Stadion Energa in Gdansk: 135 kaarten werden er verkocht via de Nederlandse voetbalbond. 52 daarvan waren voor de Nederlands-Poolse Kamer van Koophandel. Zaterdag in Oostenrijk, voor het laatste oefenpotje van deze reeks, zal het waarschijnlijk niet heel anders zijn. En dan volgt de lange, EK-loze zomer.

En Steven Berghuis? Voor hem kan deze oefenreeks niet meer stuk. Hij verwachtte niet te worden opgeroepen en hij verwachtte al helemaal niet nog dit voorjaar in de basis te starten. „Dit een opsteker noemen, is te licht uitgedrukt”, zegt hij. „Het was niet makkelijk om op de bank te zitten in Engeland, vooral omdat ik wist dat ik heel dicht bij Oranje zat. De bondscoach zei dat hij me wilde opstellen, als ik maar speelde bij mijn club. En dan speel je niet.”

Dat Berghuis geen basisplaats bemachtigde bij Watford, wijt de voormalige AZ-speler aan de overgang naar de „echtemannenwereld” van de Engelse competitie. „Soms deed het me denken aan de overgang van de jeugd naar het eerste. Je speelt niet, je positie op de training wordt zwakker, je verliest zelfvertrouwen en daar wordt het allemaal nog erger van.” En nu snel weg bij Watford? „Nee, dat zeg ik niet. Kijk, we hebben wel een geweldige ploeg, hè?” En een nieuwe trainer is in aantocht.

    • Pieter van Os
    • Steven Verseput