Jude Law als Boris Johnson in Nederlandse toneeldebuut

Europa Op het festival Re-creating Europe mengde Ivo van Hove redes van politici met toneelteksten. Jude Law maakte zijn Nederlandse debuut.

Halina Reijn en Jude Law tijdens de opening van het Europa-forum 'Re:Creating Europe'.

Churchill en Adenauer op één podium, hun visies op een Verenigd Europa uitsprekend. Zo werd woensdagavond een nieuwe historische gebeurtenis gecreëerd in het De La Mar Theater in Amsterdam.

Maar het publiek was meer opgewonden door het debuut op de Nederlandse planken van de Britse filmster Jude Law. Als voorproefje voor zijn samenwerking met Ivo van Hove volgend jaar in Visconti’s Ossessione, trad Law op in de performance die de Vlaamse regisseur had samengesteld voor de opening van Re-creating Europe, de conferentie waarin tot en met vrijdag kunstenaars debatteren over de waarde van cultuur als verbindende factor in Europa.

Van Hove liet ook acteurs van zijn Toneelgroep Amsterdam speeches van staatslieden, filosofen en teksten van toneelschrijvers uitspreken. Door Law en de Duitse toneelgrootheid Lars Eidinger (die Van Hove regisseerde bij de Berliner Schaubühne) als Churchill en Adenauer achter één lessenaar hun speeches over de noodzaak van een Verenigd Europa na de oorlogsverschrikkingen te laten vermengen, onderstreepte Van Hove hoe na 1945 politici uit verschillende Europese landen hetzelfde dachten.

Law en Eidinger leken bewust niet op Churchill en Adenhauer, niet in kleding – Law met T-shirt en v-truitje onder een ruim vallend pak - niet in dictie. Bewust niet. Zo kregen de dramatische woorden de nadruk.

Sterk was dat effect bij Halina Reijn, die in een korte witte jurk een zeer persoonlijke speech uitsprak van Angela Merkel. Haar „Europa is en blijft een zaak van het hart” klonk zo heel anders. Marieke Heebink bleef als Margaret Thatcher in een zwarte broek en trui ver van de bekende mantelpakjes, en misschien daardoor bleek haar Brugge-speech geestiger en minder anti-Europees dan de pro-Brexitspeech van Law als Boris Johnson.

Dat maakte van de redevoeringen eigenlijk toneelmonologen. Van Hove versterkte dat door toneelteksten door politieke redes heen te weven. Zo liet hij de Sint Crispijnsdag-Speech uit Henry V eerst op indrukwekkende, maar meer Brits klassieke wijze uitspreken door de bij de Royal Shakespeare Company geschoolde Law, om die te laten vervolgen door Ramsey Nasr met zijn meer verbeten interpretatie uit Kings of War.

Raadselachtiger was het waarom Van Hove koos voor monologen uit The Fountainhead van Ayn Rand, met haar libertaire gedachtegoed nu niet bepaald een aanhanger van de communautaire gedachte. De fragmenten waren vooral een betoog dat een schepper, een visionair, altijd tegen de stroom ingaat. Zp leek het of Van Hove aanwezige conferentiegasten als Rem Koolhaas, Arnon Grunberg, Ulrich Seidl en Luc Tuymans vooral wilde oproepen hun eigen Europa te scheppen, tegen al het nationalisme in.

    • Daan van Lent