ECB: klaar voor referendum over Brexit, ongeacht uitslag

Wel ziet de centrale bank van de eurozone de Britten liever blijven dan vertrekken, zo zei president Mario Draghi donderdag.

ECB-directeur Mario Draghi tijdens een bijeenkomst vorige maand van de Aziatische Ontwikklingsbank. Foto Ralph Orlowski/Reuters

De Europese Centrale Bank (ECB) is klaar voor het Britse referendum over het EU-lidmaatschap, ongeacht wat de uitkomst gaat zijn. Wel ziet de centrale bank van de eurozone de Britten liever blijven dan vertrekken. Dat zei ECB-president Mario Draghi donderdag in een toelichting op het rentebesluit van eerder op de middag.

Groot-Brittannië mag op 23 juni naar de stembus om zich uit te spreken over een mogelijk vertrek uit de Europese Unie. Op zo’n Brexit is de ECB voorbereid, zei Draghi tegen aanwezige journalisten. Maar ook:

“De ECB is van mening dat het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie moet blijven, omdat de EU profiteert van haar eigen bestendigheid. En we denken dat het Verenigd Koninkrijk profiteert als het in de Europese Unie blijft.”

Een Brits vertrek uit de EU zou volgens vele rapporten de economie van de eurozone aanzienlijk schaden. In de ogen van de ECB is een Brexit zelfs een van de grootste risico´s voor de muntunie. Wat voor maatregelen Draghi treft om zo´n scenario aan te kunnen, liet hij tijdens de persconferentie niet weten.

Rente ongewijzigd

Nieuwe maatregelen om de Europese economie aan te jagen nam de ECB deze maand niet. De centrale bank laat het belangrijkste rentetarief onveranderd op 0 procent. Ook twee andere belangrijke rentestanden blijven staan op de in maart aangekondigde hoogte.

Met het besluit kunnen banken ook de komende tijd gratis geld lenen bij de ECB. Ook een ander tarief, het geld dat financiële instellingen moeten betalen als ze overtollige tegoeden ‘s nachts willen stallen in ‘Frankfurt’, blijft ongemoeid. Die negatieve rente blijft staan op -0,4 procent. Een derde tarief, de zogeheten ‘marginale leenfaciliteit’ voor banken die niet goed kunnen lenen op de commerciële geldmarkt, blijft onveranderd op 0,25 procent.

Stimulering alle landen nodig

In een toelichting zei ECB-president Mario Draghi dat de effecten van het in maart gepresenteerde omvangrijke pakket aan maatregelen positieve effecten heeft op de economische vraag binnen de Europese Unie, maar dat landen zelf ook moeite moeten doen om hun binnenlandse economieën te stimuleren.

“Onze monetaire maatregelen hebben de condities verbeterd waaronder gezinnen en bedrijven kunnen lenen en de kredietvoorziening is op gang gekomen (…) maar voor een optimaal effect moet op andere beleidsterreinen worden bijgedragen met een besluitvorming die kordater is. De focus moet liggen op acties die de productiviteit verhogen en het bedrijfsklimaat verbeteren.”

Twitter avatar ecb ECB Draghi: Enhancement of current investment initiatives and progress on the capital markets union will also contribute positively

Het pakket dat hij in maart presenteerde was redelijk omvangrijk. Zo werd onder meer het in 2014 aangekondigde opkoopprogramma voor staatsobligaties verruimd en blies de ECB het programma voor langdurig krediet aan de banken (TLTRO) nieuw leven in.

Inflatie en groei aanjagen

Met de maatregelen wil de ECB de economische groei en inflatie, een stijging van het prijspeil, aanjagen. Statistiekbureau Eurostat maakte eind mei bekend dat het Europese inflatiepercentage momenteel staat op -0,1 procent, wat neerkomt op deflatie. Economen beschouwen deflatie als gevaarlijk: in de verwachting dat de prijzen verder zullen dalen, stellen mensen hun consumptie uit en dat is slecht voor de economie.

In de toelichting donderdag zei Draghi dat de groei verwachtingen voor de Eurozone als geheel zijn bijgesteld: werd eerst een groei van 1,4 procent verwacht, nu denkt de ECB dat deze op 1,6 procent zal uitkomen:

“Het economisch herstel in de eurozone wordt echter getemperd door de gematigde groeivooruitzichten in opkomende markten, de nodige aanpassingen aan de balans in een aantal sectoren en het trage tempo waarin structurele hervormingen op gang komen.”

Inflatie blijft komende maanden “laag of negatief”

Volgens de ECB-president blijft de inflatie de komende maanden “erg laag of zelfs negatief”. Voor het eind van 2016 wordt een inflatiepercentage van 0,2 procent verwacht. Het komend jaar zal dat getal naar verwachting oplopen tot 1,3 procent. Voor 2018 wordt een inflatie van 1,8 procent verwacht.

Twitter avatar ecb ECB Draghi: Inflation likely to remain very low or negative in the next few months before picking up in the second half of 2016
Twitter avatar ecb ECB Draghi: Eurosystem staff projections see annual HICP inflation at 0.2% [0.1%] in 2016, 1.3% [1.3%] in 2017 and 1.6% [1.6%] in 2018

Bedrijfsobligaties opkopen

Eerder al kondigde de ECB aan dat naast staatsobligaties ook bedrijfsobligaties voor het opkoopprogramma in aanmerking gaat komen. NRC-redacteur Mark Beunderman schreef daar eerder over:

“Al langer vertonen de rentes op bedrijfsobligaties een dalende trend, omdat de lagere rente op staatsobligaties alle rentes drukt. Nu komt daar bovenop dat de ECB ook direct bedrijfsobligaties gaat kopen. Het effect is merkbaar. (…) De gemiddelde rente op bedrijfsobligaties in euro’s daalde de voorbije dagen, anders dan obligaties in dollars.”

    • Jorg Leijten