De ‘rotste appel’ bij de politie mag zijn cel uit

Het gaat om zware corruptie, maar het onderzoek duurt te lang. ‘Politiemol’ Mark M. mag nu thuis zijn proces afwachten.

Tekening Aloys Oosterwijk/ANP

De zaak geldt als het grootste corruptieschandaal binnen het opsporingsapparaat. De 29-jarige hoofdverdachte Mark M., voormalig agent van de nationale politie, werd door korpschef Gerard Bouman in oktober nog aangeduid als „de rotste appel sinds tijden”. Toch zal de ex-rechercheur – die volgens de verdenkingen vele duizenden pagina’s aan vertrouwelijke opsporingsinformatie verkocht aan de onderwereld – zijn gevangeniscel in Stroe nu verruilen voor een kamer in het ouderlijk huis in Weert. Acht maanden na zijn arrestatie schorste de rechtbank Oost-Brabant woensdag de voorlopige hechtenis van de ‘politiemol’ en een 46-jarige man die gezien wordt als handlanger.

Teleurgesteld. Flink balen. Die reacties vielen bij het Openbaar Ministerie (OM) op te tekenen. De officieren van justitie Gerard Sta en Rick Schuurman hadden de rechtbank nadrukkelijk gevraagd het voorarrest van de ‘mol’ te handhaven. Het OM is bang dat de verdachte, die zich bij alle vragen beroept op zijn zwijgrecht, nog steeds in staat is gestolen informatie te verkopen. De politie is er niet zeker van alle gestolen inlichtingen te hebben onderschept. „De verdachte kan zo nog steeds jarenlange onderzoeken schaden”, aldus Schuurman.

Bij het OM waren ze er woensdag van overtuigd dat de rechtbank wegens recidivegevaar het voorarrest zou verlengen. Daarbij ging justitie voorbij aan de waarschuwing die de rechtbank twee maanden eerder had afgegeven. In april zei de rechtbank zich zorgen te maken over de voortgang van het onderzoek. Op de zitting woensdag presenteerde het OM vrijwel geen nieuw bewijsmateriaal. De behandeling van de strafzaak staat pas op de rol in mei 2017.

Die traagheid was ditmaal reden voor de rechtbank de verdachten naar huis te sturen. Ze moeten wel hun paspoort inleveren om vluchten te voorkomen. Mark M. is getrouwd met een Oekraïense, en volgens de politie is er gevaar dat hij onderduikt bij criminele contacten in Kiev.

Encryptie duurt lang

Het OM vermoedt veel belastende informatie te vinden in de in beslag genomen telefoons van de verdachten. Maar „ontsleutelen van de telefoons is een heel moeizaam proces”, zegt Schuurman. Volgens het OM leiden capaciteitsproblemen bij het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) tot vertraging. Een woordvoerder van het NFI bevestigt dat „encryptie lang onderzoek vergt”, maar wil niet op deze zaak ingaan.

Agenten van de rijksrecherche die het onderzoek uitvoeren, reizen deze maand naar Oekraïne. Dat land heeft ingestemd met een rechtshulpverzoek van Nederland. Het OM zegt er vooral financieel onderzoek te gaan doen. De politiemol zou goed hebben verdiend met de verkoop van inlichtingen. In een geheime bergplaats onder de trap van de woning van zijn handlanger in Eindhoven vond de politie vorig jaar 235.000 euro en politiedossiers. Het contante geld werd bijeengehouden door elastiekjes. Dezelfde elastiekjes vond de politie bij M. thuis en ze zaten ook om 4.000 euro die werd gevonden in de woning van diens ouders.

De rijksrecherche hoopte dat Mark M. onder druk van detentie nog zou gaan praten. „Gaat u nog verklaren?”, vroeg rechter M. Klinkenbijl hem woensdag. Dat hing volledig af, aldus de verdachte, van de instructie van zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers. En die laat dat in het midden.

Bij het OM achten ze de kans op uitleg van M. niet al te groot meer. Waarom zou de verdachte praten als hij zwijgend de rechtbank aan zijn zijde krijgt?

    • Marcel Haenen