Volgend kabinet kan nog eens 50 miljard bezuinigen

Lijst van ministerie van Financiën met mogelijke bezuinigingen voor volgend kabinet uitgelekt.

Foto ANP / Valerie Kuypers

Terwijl politieke partijen bij het schrijven van hun verkiezingsprogramma’s vooral aan extra geld denken – voor het onderwijs bijvoorbeeld of defensie – doet het ministerie van Financiën suggesties waar ze de nodige fondsen kunnen halen. Het ministerie stuurde een aanvankelijk vertrouwelijke groslijst van onderwerpen aan de Tweede Kamer waarop in de komende kabinetsperiode voor 50 miljard euro kan worden bezuinigd.

Het ministerie stelt in aanloop naar verkiezingen in principe altijd een ‘Ombuigingslijst’ op. Dat is een lange lijst met tal van beleidsmaatregelen (zowel bezuinigingen als lastenverhogingen) die de komende jaren het begrotingstekort in z’n geheel zouden kunnen wegwerken.

Het advies lekte vanochtend via de Volkskrant uit. Daarop besloot het ministerie het document openbaar te maken.

De bijna vierhonderd voorstellen, mede door ambtenaren van alle departementen aangedragen, zijn zeer uiteenlopend. Van het afschaffen van de landmacht (besparing 850 miljoen) tot het invoeren van rekeningrijden (levert 5,3 miljard op). Van het afschaffen van de zelfstandigenaftrek voor zzp’ers (2,5 miljard) tot het verlagen van bijstand (1,1 miljard).

Tamelijk controversieel in het huidige politieke debat zijn de suggesties om honderden miljoenen te besparen op de politie en het onderwijs. Daar willen vrijwel alle partijen juist extra geld in steken.

De opstellers van het rapport benadrukken dat de opgesomde maatregelen geen kabinetsplannen zijn, noch de mening van het ministerie verkondigen. De lijst „zegt niets over de wenselijkheid van de maatregelen”, staat in de inleiding.

Het document van ruim honderd pagina’s is bedoeld als advies aan de opstellers van de verkiezingsprogramma’s, waar de meeste partijen nu druk mee bezig zijn. Binnenkort verschijnen voor dat doel meer ambtelijke adviezen over begrotingsbeleid en duurzame economische groei.

Veel partijen nemen de meeste bezuinigingsvoorstellen niet erg serieus. „De PvdA werkt aan een investerings- in plaats van een bezuinigingsagenda”, zegt Kamerlid Henk Nijboer. Voor de SP „valt heel veel af”. Arnold Merkies: „Het gaat immers vaak over de afbraak van voorzieningen.” CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt is blij met het advies. „Alle rapporten over de mogelijke gevolgen van beleidsmaatregelen zijn welkom.”

    • Philip de Witt Wijnen