Brussel geeft Polen officiële waarschuwing

De Europese Commissie wijst Polen in een besluit terecht wegens het schenden van rechtsstaatprincipes.

Vicevoorzitter bij de Commissie Frans Timmermans hoopt dat de EU en Polen de dialoog zullen voortzetten. Foto: Virginia Mayo / AP

De Europese Commissie heeft Polen woensdag een officiële waarschuwing gegeven in verband met de manier waarop het EU-land omgaat met de rechtsstaat. Dat heeft de Commissie woensdag bekendgemaakt. Het is voor het eerst dat Brussel gebruikmaakt van de rechtsstaatprocedure, waarover het sinds 2014 beschikt.

In januari begonnen gesprekken tussen de EU en Polen, waarin Polen wordt geacht enkele controversiële besluiten uit te leggen. Die gesprekken leverden tot dusver echter niet veel op, zo blijkt uit het besluit van woensdag. Vicevoorzitter Frans Timmermans over het besluit, dat in Brussel een ‘opinie’ wordt genoemd:

“We zijn niet in staat gebleken een oplossing te vinden voor de problemen die spelen. We hopen dat de opinie ertoe bijdraagt dat we onze dialoog met de Poolse regering kunnen focussen op de kwestie rondom het Grondwettelijk Hof.”

Schenden van rechtsstaatprincipes

De belangrijkste kritiek op Polen gaat over de aanstelling van rechters bij het Grondwettelijk Hof en over wetten die de onafhankelijkheid van dit hof inperken.

Ook kreeg Polen eerder al kritiek wegens een nieuwe mediawet, die inhoudt dat het mandaat van de bestuurders van de nationale televisie en radio wordt beëindigd. De Duitse eurocommissaris voor Digitale economie en samenleving, Günther Oettinger, zei toen Polen onder toezicht te willen stellen.

NRC-correspondent Roeland Termote over de opinie:

“De opinie komt neer op het falen van diplomatieke pogingen om het conflict tussen de EU en Polen op te lossen. Het is de eerste stap in een lang proces, dat uiteindelijk zou kunnen leiden tot sancties voor Polen, zoals het afnemen van stemrecht bij de Europese Raad. Toch zijn dergelijke sancties zeer onwaarschijnlijk.”

Onder meer Hongarije, bondgenoot van Polen, wordt geacht tegen sancties te stemmen mocht het komen tot een dergelijk ingrijpend voorstel.

Reactie Polen

Bij monde van minister Zbigniew Ziobro (Justitie) reageerde Polen op de opinie door te stellen dat het besluit van de Commissie “eenzijdig” is:

“Ik ben verbaasd en bedroefd door het statement van de Europese Commissie, dat intensieve gesprekken heeft gevoerd met de Poolse regering. Het is een eenzijdige opinie, die een vervormd beeld weergeeft, ondanks dat de Commissie kennis had van de situatie.”

    • Etienne Verschuren