Uitleveringen aan België opgeschort door crisis gevangenissen

Eerst wil de rechtbank meer informatie krijgen over de situatie, is nu de beleidslijn bij alle uitleveringsverzoeken.

Het leger bij een Belgische gevangenis. Foto Philip de Smet / AFP

Uitleveringsverzoeken uit België voor verdachten in Nederland worden niet zonder meer ingewilligd vanwege twijfels over de omstandigheden in Belgische gevangenissen. De Internationale Rechtshulpkamer (IRK) van de Amsterdamse rechtbank heeft dinsdag besloten de zogeheten overleveringsverzoeken op te schorten in afwachting van meer informatie van België.

Vorige week werd al bekend dat enkele advocaten van verdachten bezwaar hadden gemaakt tegen uitlevering en dat hun verzoek in een aantal gevallen was gehonoreerd. Nu is het voorlopig een algemene beleidslijn van de rechtbank geworden eerst meer informatie op te vragen, zegt een woordvoerder van de rechtbank.

Het gaat gemiddeld om één of twee zaken per week. In principe erkennen EU-landen de strafprocessen van alle lidstaten, maar er kunnen uitzonderingen gemaakt worden als mensenrechten geschonden worden.

Lees ook over de situatie in Belgische gevangenissen: Poepen op een emmer naast de ratten

Belgische uitspraken

In een verklaring schrijft de rechtbank:

“De IRK heeft onder meer recente uitspraken van Belgische rechters opgevraagd over de omstandigheden waaronder mensen in België gedetineerd zijn. Het gaat dan om uitspraken waarin verdachten zijn vrijgelaten of waarin aan de Belgische staat dwangsommen zijn opgelegd vanwege de situatie in de gevangenis.”

Als verdachten na een Europees aanhoudingsbevel in een Nederlandse cel verdwijnen, moet een uitlevering binnen negentig dagen geregeld zijn. Zo niet, dan moet een verdachte weer vrijkomen, met het risico dat deze ervandoor gaat. Een woordvoerder van de rechtbank zegt te denken dat het opvragen van extra informatie niet tot gevolg zal hebben dat die termijn wordt overschreden: “Dat zou kunnen gebeuren, maar informatie kan heel snel bij ons worden afgeleverd.”

Eten en douchen

Door een massale staking van cipiers zijn de omstandigheden in veel Belgische gevangenissen schrijnend, vooral die in Brussel en Wallonië. Gevangenissen zijn al verouderd, maar de stakingen hebben gezorgd voor nog meer problemen. Gedetineerden kunnen niet op tijd eten of douchen en kunnen vaak geen bezoek ontvangen.

Om het werk van de cipiers over te nemen, werd zelfs het leger ingezet. Even leek een oplossing in zicht toen vorige week een principeakkoord werd gemeld tussen de vakbonden en de overheid, maar de voorstellen werden maandag massaal afgewezen door de leden van de vakbonden.