Leider strijd onafhankelijkheid Westelijke Sahara overleden

Mohamed Abdelaziz was sinds 1976 aan de macht. Onder zijn leiding lukte het niet onafhankelijk te worden van Marokko.

Mohamed Abdelaziz op archiefbeeld. Foto Andrea Comas / Reuters

De leider van de Polisario, de beweging die strijdt voor onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara, is overleden. Mohamed Abdelaziz werd 68 jaar. Volgens de Polisario was Abdelaziz al geruime tijd ziek, zo meldt persbureau AFP.

De Polisario heeft een rouwperiode van veertig dagen afgekondigd. In Algerije, dat de Polisario ondersteunt, is door de president acht dagen rouw afgekondigd.

Sinds 1976 was Abdelaziz ook president van de Westelijke Sahara, officieel bekend als de Sahrawi Arabische Democratische Republiek. In 1975 annexeerde Marokko het gebied, nadat Spanje zich terugtrok. Een jaar later riep de Westelijke Sahara de onafhankelijkheid uit, maar Marokko claimt nog altijd een groot deel van het gebied.

De annexatie wordt door de internationale gemeenschap als bezetting beschouwd. De Westelijke Sahara is onder meer rijk aan mineralen. Wie Abdelaziz opvolgt is nog niet duidelijk. De assemblee van de Polisario kiest na veertig dagen een nieuwe president.

Lees ook over het conflict tussen Marokko en de Polisario: ‘Saharanen vragen niet om de maan’

Van gewapend naar vredig verzet

Abdelaziz was door de bezetting van het gebied een regeringsleider in ballingschap. Hij zetelde in vluchtelingenkamp Tindouf in Algerije. De eerste jaren van zijn regeerperiode ging het verzet tegen de Marokkaanse aanwezigheid in de Westelijke Sahara gepaard met geweld.

Met steun van Algerije duurde dat tot 1991, toen er een wapenstilstand werd getekend tussen Marokko en de Polisario. Nu streeft de Polisario naar een referendum over onafhankelijkheid, een voorstel dat Marokko te ver vindt gaan. Zij vinden dat meer autonomie voor het gebied volstaat.

Hoe gevoelig het conflict ligt werd afgelopen voorjaar duidelijk. Secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon noemde de Marokkaanse aanwezigheid in de Westelijke Sahara bij een bezoek aan Tindouf een “bezetting”. Marokko reageerde furieus en eiste dat een deel van het VN-personeel zou vertrekken bij een VN-missie in de Westelijke Sahara.