Edisan is weer terug in arm Albanië

Asiel vragen in Duitsland levert veel op. En in Engeland kan je ook goed verdienen. Maar Edisan liep in Europoort tegen de lamp.

Een paar kilometer buiten Tirana ligt in de voorstad Kamëz de wijk Bathorë. Verkrotte huizen hangen schots en scheef tegen elkaar aan. Ze zijn zonder vergunning gebouwd. Elektriciteit valt geregeld uit, de waterleidingen zijn er slecht en de riolering lekt in de straat waar Edisan (21) achter de bar staat. Het is een kleine, maar goed ingerichte bar waar jongeren uit de wijk graag komen.

Edisan werd deze maand Nederland uitgezet. Ruim zestig marechaussees escorteerden hem en 29 andere Albanezen op een chartervlucht terug naar Albanië. Hij was opgepakt toen hij in Europoort illegaal wilde oversteken naar Engeland.

In de bar in Bathorë hoorde Edisan verhalen over mogelijkheden om zwart te werken in Engeland. „Ik zag zo’n vijftien vrienden en kennissen naar Engeland vertrekken.” Via Facebook heeft hij contact met mensen die Engeland wel bereikten. „Een paar vrienden werken in de bouw. Anderen maken auto’s schoon. Makkelijk werk en het betaalt goed.”

In Albanië is geen werk, zegt Edisan. „En als je iets vindt, verdient het nauwelijks.” Zijn ouders zijn beiden werkloos. Edisan lacht veel, maar over zijn familie praten vindt hij moeilijk. Hij zou zijn ouders graag financieel steunen. Er zijn instanties die helpen bij het zoeken naar een baan, maar die moet je altijd eerst betalen, zegt Edisan. „Pure corruptie. Voor elke stap die je zet, moet je betalen. Iedereen wil weg uit Albanië.”

Een jaar geleden probeerde Edisan voor het eerst Engeland te bereiken, via Calais. „Ik had in zes maanden 800 euro gespaard. Tien dagen lang probeerde ik elke nacht in een vrachtwagen te klimmen. Maar het was kansloos, de chauffeurs hadden het gelijk door. Na tien dagen was mijn geld op.”

Via zijn vrienden hoorde hij dat hij in Duitsland aan geld kon komen, via de asielprocedure. Hij reisde naar Duitsland en vroeg asiel aan. „Ik kreeg 300 euro per maand met niets doen. Het dubbele van mijn salaris in de bar.” De ‘Duitse route’ is in trek bij Albanezen. Zo’n, 55.000 van hen vroegen vorig jaar asiel aan in Duitsland. Asiel krijgen ze bijna nooit.

Na acht maanden besloot Edisan zelf terug te gaan naar Albanië. Hij had de procedure doorlopen en zou anders het land worden uitgezet.

Terug achter de bar in Kamëz hoorde Edisan van klanten dat het makkelijker zou zijn geworden om vanuit Nederland als verstekeling Engeland te bereiken. Hij boekte met twee neven een vliegticket naar Brussel, nam de trein naar Rotterdam en vanaf Centraal Station een taxi naar Europoort. Samen met zijn neven klom hij over het hek van een haventerrein en sprintte naar een geparkeerde vrachtwagen. „We hadden helemaal niet door dat we gefilmd werden door de camera’s op het terrein. Niet veel later kwamen agenten ons zoeken. We werden gepakt en overgebracht naar de cel in Rotterdam.”

Edisan had de oversteek onderschat, zegt hij. „Politieagenten vertelden dat het andere mensen wel was gelukt.” Wellicht, denkt hij, hadden zij hulp van smokkelaars. „Ik had daar geen geld voor. Er zijn Albanezen die 7.500 pond betalen om over te steken. Sommigen sluiten een lening af bij een bank. Of ze krijgen geld van familieleden die al in Engeland werken.”

Hij vroeg de politie of hij zelf naar huis mocht reizen, zegt hij. „Maar ze vonden de chartervlucht naar Albanië een beter plan. Dan wisten ze zeker dat ik zou vertrekken.”