Steun én hoon voor verkracht meisje in Brazilië

Seksueel geweld In Brazilië verkrachtten 33 mannen een meisje van 16. De zaak werpt een nieuwe schaduw over de Spelen in Rio, deze zomer.

Foto AP

De Braziliaanse politie heeft vier van de 33 verdachten geïdentificeerd die deelnamen aan een groepsverkrachting in Rio de Janeiro vorige week en daarvan beelden op sociale media plaatsten. De verkrachting van het 16-jarige meisje en de foto’s en video’s, waarop de daders poseren naast haar naakte, bewusteloze lichaam, leidden tot grote woede in Brazilië.

De daders schaamden zich niet voor hun daad, getuige hun bekentenissen. Op een foto op Twitter poseert een jongen met de naam Juninho naast het geslachtsdeel van het bewusteloze meisje, met de woorden: „De deelstaat Rio opent een nieuwe tunnel voor een hogesnelheidstrein.” Een andere vermoedelijke dader met de naam Michel plaatste een video met de tekst: „We hebben het meisje genomen, snap je? Hahaha.” Voordat de accounts werden verwijderd, ontvingen de berichten 550 likes.

Die publiekelijke steunbetuigingen schoten het land in het verkeerde keelgat. Dit weekeinde demonstreerden vrouwen tegen geweld jegens vrouwen en de ‘verkrachtingscultuur’, waarbinnen vrouwen vaak als schuldige worden gezien. In Rio de Janeiro riepen vrouwen leuzen als „We bloeden allemaal”. De hashtag #estupronaoéculpadavitima, Portugees voor: verkrachting is niet de schuld van het slachtoffer, is al dagen trending.


Tegelijkertijd ontving het slachtoffer niet alleen steun. Er werden nepprofielen van het meisje aangemaakt op sociale media. Zo werd ze afgebeeld met een wapen in haar handen, om de suggestie te wekken dat ze zich zou begeven in een subcultuur van drugs en wapens, en de verkrachting ‘dus’ aan zichzelf te danken zou hebben.

Spelen in de zomer

Brazilië heeft een sterke machocultuur. Seksueel geweld is wijdverspreid en wordt soms ook toegejuicht. Vorig jaar legde een rechter parlementslid Jair Bolsonaro een boete van 2.500 euro op, omdat hij medeparlementslid Maria do Rosário tijdens een debat toebeet: „Ik zou je niet eens verkrachten, omdat je dat niet waard bent.” Opiniepeiler Datafolha berekende dat 7 procent van de Brazilianen Bolsonaro ziet als beste presidentskandidaat.

Het slachtoffer van vorige week plaatste een dankwoord op Facebook voor de steunbetuigingen. „Het is niet mijn baarmoeder die pijn doet, het is mijn ziel, omdat er wrede mensen bestaan die niet worden gestraft!” schrijft ze.

In augustus zijn in Rio de Janeiro de Olympische Spelen. Hoewel de misdaadcijfers de afgelopen jaren sterk zijn teruggelopen, neemt de onveiligheid in de stad de laatste maanden toe. Te midden van wereldwijde oproepen om de Spelen uit te stellen vanwege het zikavirus, komt de (internationale) aandacht voor deze groepsverkrachting de stad zeer ongelegen.