Column

‘Baby zichzelf in slaap laten huilen is onschadelijk’

Dit meldde de Canadese tv-zender CBC News vorige week.

Foto Istock

De aanleiding

Laat je een baby in bed huilen voor het slapen, of troost je hem of haar? Het is een beladen onderwerp onder ouders en deskundigen. De een zegt dat laten huilen tot stress en onveilige hechting leidt, de ander dat het kinderen weerbaar maakt en betere slapers. Enkele Nederlandse media namen vorige week een bericht over van het Canadese CBC News, dat meldde: „Een baby zichzelf in slaap laten huilen heeft geen schadelijke effecten op de gezondheid van het kind.”

Waar is het op gebaseerd?

CBC News baseert zich op net verschenen onderzoek van de Australische Flinders University. De studie van de Child and Adolescent Sleep Clinic van de universiteit gebeurde met 43 baby’s van tussen zes en zestien maanden oud. De ouders lieten of hun kind huilen en gingen met steeds langere tussenpozen terug om het gerust te stellen, of ze schoven de bedtijd van het kind langzaam op. Bij geen van beide methodes werd bij baby’s een verhoogd niveau gemeten van stresshormoon cortisol.

En, klopt het?

Het onderzoekt raakt een actuele discussie in Nederland. TNO is sinds vorig jaar bezig met het opstellen van de richtlijn ‘Slaap en slaapgedrag van kinderen’ voor de jeugdgezondheidszorg. Die is op zijn vroegst per december van dit jaar van kracht.

In de conceptrichtlijn staat onder meer dat zorgverleners ouders moeten adviseren om baby’s zelf in slaap te laten vallen en als dat niet lukt langere tijd te laten huilen. Dat leidde ertoe dat het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) de medewerking opzegde. Het vindt dat het concept „onvoldoende rekening houdt met de huidige kennis en wetenschap over hechting, sensitief ouderschap, en wat normaal slaapgedrag is bij baby’s”.

Maaike Beltman, teamleider ‘Zorg voor jeugd’ bij TNO, betreurt het vertrek van het NIP. Ze wil inhoudelijk niet op het concept ingaan, maar legt uit dat de werkgroep niet alleen gebruik maakt van wetenschappelijke publicaties over het onderwerp, maar ook van de kennis van deskundigen uit de jeugdgezondheidszorg en andere betrokken beroepsgroepen. „We hechten waarde aan ideeën uit elke stroming. De richtlijn laat ruimte voor nuance.”

Dat laatste bestrijdt Yolanda Wolda, kinderpsycholoog en NIP-bestuurslid van de sectie ‘Het jonge kind’. „Alleen maar huilen geeft een kind stress. We vinden sensitief en responsief ouderschap belangrijk, als voorwaarden voor gezonde hechting. Als je dan besluit het in de avonduren anders te doen dan overdag, heeft dat een negatief effect.”

Wolda wijst op ander onderzoek (bijvoorbeeld van de University of North Texas, uit 2012, met 25 baby’s) dat laat zien dat het cortisolniveau wel stijgt bij de methode van periodiek teruggaan naar de huilende baby.

Het Australische onderzoek heeft een lange voorgeschiedenis, zegt Laury Quaedackers, GZ-psycholoog bij het Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe en betrokken bij de vorig jaar opgerichte vereniging Kind en Slaap. „Slaapwetenschappers reageren sinds 2006 op elkaar met reviews en artikelen over de positieve of veronderstelde schadelijke effecten van gedragsinterventie bij baby’s. Destijds ontbraken methodologisch sterke studies. Die zijn er nu wel, en tonen aan dat ook op de lange termijn er geen schadelijke effecten worden waargenomen.”

Maar Quaedackers constateert dat er een heel spectrum aan oplossingen is. „Met aan de ene kant nooit laten huilen, en aan de andere kant cry it out. Daar zit van alles tussenin. Uiteindelijk blijft het maatwerk.”

Conclusie

„Een baby zichzelf in slaap laten huilen heeft geen schadelijke effecten op de gezondheid van het kind”, schreven verschillende media op basis van Australisch onderzoek. Wetenschappers zijn het er niet over eens. Psychologen zeggen dat het verschilt per kind. We beoordelen de stelling als ongefundeerd.