Dit jaar geen Iraanse pelgrims naar Mekka

Begin 2016 verbraken Iran en Saoedi-Arabië de banden. Onderhandelingen over deelname aan de hadj leverden niks op.

Een Iraanse pelgrim in Mekka in 2008. Foto Hassan Ammar/ AFP

Er zullen dit jaar geen Iraniërs deelnemen aan de hadj, de belangrijkste pelgrimstocht voor moslims, die plaatsvindt in de Saoedische stad Mekka. Volgens de Iraanse minister van Cultuur Ali Janati konden de landen geen overeenstemming bereiken over onder meer het garanderen van de veiligheid van Iraanse pelgrims, zo melden Iraanse staatsmedia. Vorig jaar kwamen bij de hadj meer dan 2.000 mensen om door verdrukking, onder wie bijna 500 Iraniërs.

Op de achtergrond speelt echter de zeer slechte relatie tussen Saoedi-Arabië en Iran. Begin dit jaar werden de diplomatieke banden verbroken toen het sunnitische Saoedi-Arabië een Saoedische shi’itische geestelijke executeerde. Daarop werd in het shi’itische Iran de Saoedische ambassade bestormd. Sindsdien was het sowieso de vraag of Iraniërs wel deel konden nemen aan de hadj, omdat het erg lastig voor hen zou worden een visum te krijgen.

Toen Zwitserland in februari voorstelde de diplomatieke taken in beide landen van de rivalen over te willen nemen, leek daarvoor een oplossing in zicht. Iran eiste echter dat Iraniërs het visum in eigen land zouden kunnen aanvragen, terwijl de Saoediërs dat via een online platform wilden regelen.

Obstakels

De Iraniërs wijzen naar de Saoedi’s voor het stuklopen van de onderhandelingen. Minister Janatia:

“Gezien de manier waarop de Saoedische autoriteiten Iraanse diplomaten behandelden en tegen hen gesproken hebben tijdens twee onderhandelingsrondes en hoe zij die gesprekken gesaboteerd hebben en obstakels opwierpen, kunnen Iraniërs niet naar de hadj dit jaar.”

De Saoediërs beschouwen Iran als de schuldige:

“Het koninkrijk verwerpt Iraanse pogingen die erop gericht zijn obstakels op te werpen voor Iraanse pelgrims om daarmee de hadj te politiseren en Saoedi-Arabië daarmee te beledigen.”

De hadj vindt dit jaar plaats in september. Vorig jaar namen er 64.000 Iraniërs aan deel. Tussen 1988 en 1990 reisden er ook geen Iraniërs naar Mekka. Iran was woedend dat er in 1987 400 Iraniërs omkwamen bij onlusten tussen pelgrims en Saoedische veiligheidstroepen tijdens de hadj.