Sterker bewijs voor locatie neerhalen MH17

Onderzoeksgroep Bellingcat publiceert een nieuwe foto die hun these voor de vermeende lanceerplek van de Boek die de MH17 neerhaalde versterkt.

Links nieuw beeld van de vermeende lanceerplek van de Boekraket op 16 juli 2014, rechts al langer beschikbaar beeld van 23 juli 2014. Foto Google Earth

Het Bellingcat-team heeft nieuwe steun gevonden voor de stelling dat vlucht MH17 door een Boekraket is neergeschoten vanuit een veld ten zuiden van de Oekraïense plaats Snizhne. Op verzoek van onderzoeksgroep Bellingcat heeft Google Earth vrijdag een gedetailleerde satellietfoto van de omgeving beschikbaar gesteld die precies één dag voor de aanslag is genomen.

Op 27 januari 2015 presenteerde Bellingcat een analyse waarin zij de waarschijnlijkste positie van de lanceerplek op 17 juli 2014 aanwees, maar nog uitdrukkelijk een slag om de arm hield. De plek kwam overeen met de plaats die journalist Roland Oliphant (The Telegraph) en het blog ukraine@war (inmiddels: putin@war) al binnen een paar dagen na de ramp hadden gereconstrueerd. Zij vonden die plaats aan de hand van een foto die vanuit Torez was gemaakt van het rookspoor van de Boekraket.

De veronderstelde lanceerplek ligt langs een landweggetje, 3 kilometer ten zuiden van de plaats waar de Boek-installatie op 17 juli rond het middaguur voor het laatst is gefilmd. Rond de vermeende lanceerplek werd op 16 en 17 juli hevig gevochten tussen separatisten en het Oekraïense leger. Om de gevechten te leiden had de Russische commandant Igor Girkin (alias: ‘Strelkov’) er een commandopost ingericht. Dit maakt het zeer wel mogelijk dat het gebied met een Boeksysteem werd verdedigd tegen Oekraïense luchtaanvallen.

Op 16 juli ligt deze plek er op de nieuwe foto nog tamelijk ongeschonden bij. Op de eerstvolgende opname die de ‘historical images’ van Google Earth laten zien, een opname van 23 juli, zijn aanmerkelijk meer wielsporen rond de plek te vinden. In principe kunnen dat ook sporen van landbouwvoertuigen zijn, maar zeer relevant is dat het stoppelterrein rond de ‘lanceerplek’ op 16 juli nog niet is afgebrand. De brandsporen die de foto van 23 juli toont zijn dus recent. Aangenomen wordt dat de steekvlam van de raket het veld in brand stak.

Een sluitend bewijs levert dit alles niet. Foto’s van 17 of 18 juli zouden extra steun kunnen geven, maar die zijn er niet. „Je moet het geluk hebben dat passerende satellieten op een onbewolkt moment de bewuste plek fotograferen. Op de middag van 17 juli, toen de MH17 werd neergehaald, was het gebied door bewolking bedekt”, zegt Eliot Higgins van Bellingcat.

Volgens hem is de nieuwe foto al sinds 16 juli 2014 beschikbaar bij satellietbedrijf DigitalGlobe, maar op verzoek van Bellingcat nu aangekocht door Google. Higgins wordt sinds enige tijd betaald door Google voor zijn werk voor Bellingcat. Volgens hem zijn daar geen voorwaarden aan verbonden. „Ze vinden dat ik nuttig werk doe en ik gebruik veel Google-software, dus het is ook reclame voor ze.”

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de MH17-ramp onderzoekt, kondigde eerder aan deze zomer de exacte plek aan te wijzen waar vandaan de Boek zou zijn afgevuurd. Higgins zegt te hopen dat het JIT de foto van 16 juli al veel eerder van DigitalGlobe heeft ontvangen. Bellingcat levert komende zomer nieuwe onderzoeksdata aan bij het JIT, waaronder de foto.