Management en erectieproblemen

Wie prostaatkanker heeft en daar in Duitsland aan geopereerd wordt, heeft in alle ziekenhuizen ongeveer dezelfde overlevingskans: zo’n 95 procent. Best hoog. Maar een van de bijwerkingen van een prostaatoperatie is het optreden van erectieproblemen. Gemiddeld 75 procent van de geopereerde mannen heeft hier last van. Maar in het beste ziekenhuis is dit 17 procent. En terwijl gemiddeld 43 procent incontinent wordt, is dat in het beste ziekenhuis 9 procent.

Die cijfers komen uit een seminar dat managementgoeroe Michael Porter vorige week gaf in Nederland. Het is een van de cases waarmee hij zijn recept voor de gezondheidszorg bepleit.

Porter, hoogleraar aan universiteit Harvard, werd invloedrijk met zijn gedachtengoed over ondernemingsstrategie. Een centrale vraag daarbij is: ‘Wat telt écht voor jouw klant?’ En: ‘Wat is waarde in zijn ogen?’

Sinds 2006 stelt Porter die vraag ook aan de zorg. Die sector is volgens hem van oudsher verkokerd en naar binnen gericht. Huisarts, specialist, thuiszorg, fysiotherapeut - ze werken ieder in hun eigen cocon en leveren allemaal een onderdeeltje van een behandeling. Waarde is wat de zorgprofessional zélf vindt van zijn eigen deeltaak.

In Porters visie, die in Nederland door onder meer Ab Klink – voormalig minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport - werd omarmd, draait alles om de waarde voor de patiënt. Hoe ervaart hij de totale combinatie van zorgdiensten rond een bepaalde aandoening? Welke meetbare gezondheidswinst wordt er voor hem gerealiseerd?

Enkele van Porters adviezen, op basis van zijn onderzoek en metingen van het door hem opgerichte International Consortium for Health Outcomes Measurement (ICHOM):

1. Organiseer de zorg in zogenaamde integrated practice units, waarbij een team zich richt op één probleem. Bijvoorbeeld een groep van specialisten, verplegers en fysiotherapeuten die zich volledig concentreert op heupoperaties.

2. Meet de resultaten en de kosten voor elke patiënt.

3. Betaal de zorgverleners samen voor het totaalproduct, niet voor elke afzonderlijke verrichting.

4. Maak alle informatie toegankelijk voor de patiënt. Hoeveel heupoperaties doet deze groep? Hoeveel gaan er goed, wat zijn mogelijke complicaties, en hoe vaak treden die op?

Porter is groot pleitbezorger van volumenormen. Niet zo lang geleden mochten specialisten zelf bepalen of ze een operatie wel of niet uitvoerden. Of ze er nu veel ervaring in hadden of niet.

Sinds een aantal jaren is dat veranderd in Nederland. Een voorbeeld: wil een ziekenhuisafdeling iemand met maagkanker opereren, dan mag dat alleen als er minimaal twintig van zulke operaties per jaar worden uitgevoerd. Vriend en vijand, artsen en managers, zijn het erover eens dat dit een wereld van verschil maakt.

Beter management leidt tot meetbaar betere zorg. Interessant. Ook voor wie geen arts of zorgbestuurder is. Ben je een patiënt met een serieuze klacht, dan is Porters advies: kies niet voor het ziekenhuis in de buurt, maar ga op zoek naar zo’n unit. Eentje waar ze meten wat de resultaten zijn en daar niet geheimzinnig over doen. En ben je op dit moment gezond en lekker met je werk bezig, dan is de vraag: welke waarde wil jouw klant eigenlijk? Hoe organiseer je dat optimaal? En hoe meet je eerlijk of dat lukt?