Commentaar

Denkwending over massief orgaanfalen

Erg vaak is de wereld anders dan je denkt. Neem bloedvergiftiging. Héél erg is dat, dat hoor je wel als je als kind een wondje krijgt. Goed ontsmetten! Anders kruipt het gif je bloed in... Later denk je er nauwelijks dieper over na. Dankzij biologielessen op school neem je dan aan: het zal wel iets te maken hebben met te veel bacteriën in het bloed, waaraan je dan kennelijk kunt bezwijken. Of bijna. Totdat weer later wetenschappelijk goed geïnformeerden je uitleggen dat het juist gaat om de reactie van het lichaam op die bacteriële bedreiging. Het gevaar van bloedvergiftiging is dat het immuunsysteem op hol geslagen is en allerlei schade in het lichaam gaat aanrichten. Bij zulk zwaar friendly fire kan het snel gaan. En let op: bloedvergiftiging is een verouderde term, noem het voortaan sepsis. Verderop in deze bijlage legt Wim Köhler uit hoe gevaarlijk dit fenomeen is.

Maar het belang van het stuk is veel groter dan heldere uitleg over een gevaarlijke killer. Köhler beschrijft hoe decennia wanhopig is geprobeerd werkzame medicijnen te ontwikkelen, helaas op basis van een verouderde theorie. Want nee, het is niet louter het op hol slaan van een overprikkeld immuunsysteem. Evengoed ontstaan het massieve orgaanfalen en de bloedvatlekken bij sepsis door verlamming van het immuunsysteem, zo weten we pas sinds een paar jaar. Vandaar dat die medicijnen niet werkten. Niet dat ze nu al wel werken, maar er wordt nu tenminste in een andere richting gezocht.

Een echt wetenschapsverhaal. Niet alleen bij gewone mensen, maar ook dáár blijkt de wereld telkens anders te zijn dan gedacht. Goede wetenschap is een permanente denkwending. Het is efficiënt om ideeën hardnekkig na te jagen, maar het kan ook wijsheid zijn om ze tijdig los te laten. Het kan altijd beter.