Column

Seks en geboorte van de eerste robotbaby

Het robotgezinnetje in Nieuwsuur (NOS/NTR)

Na een kort nieuwsitem in het NOS Journaal van acht uur twijfelde ik of we misschien niet in de maling werden genomen. Maar dat gevoel bekruipt me ook wel eens bij winnaars van de Ig Nobelprijzen, voor wetenschapppelijke ontdekkingen die ridicuul lijken, maar bij nader inzien wel degelijk betekenis kunnen hebben.

Een langere reportage in Nieuwsuur over de geboorte van de eerste robotbaby overtuigde me dat het hier weleens een evolutionaire doorbraak zou kunnen betreffen. Op een technologiebeurs in Utrecht vertelde Guszti Eiben, hoogleraar kunstmatige intelligentie (VU), dat het hem daar precies om te doen was: niet om betere robots te ontwikkelen, maar om aan te tonen dat de evolutieleer ook op dingen betrekking kan hebben.

We zagen twee simpele, net in elkaar gezette robotjes scharrelen in een soort arena. De ene bestond uit blauwe plastic kubusjes, de andere was mintgroen. Ze mochten bedenken of ze elkaar wat te bieden hadden en waren geprogrameerd om dan eventueel softwarecodes, hun genetisch materiaal, uit te wisselen. De paring is nogal klinisch: er komt geen aanraking bij te pas.

Vervolgens werd de gecombineerde en verbeterde code naar een 3D-printer gezonden en voilà: na een korte draagtijd scharrelde er een blauw-mintgroen robotje tussen zijn vader en moeder in.

Mijn diep gevoelde behoefte aan een beetje wijsbegeerte werd onmiddellijk ingelost doordat Mariëlle Tweebeeke aan tafel ingenieur en filosoof Martijntje Smits ontving. Deze robotspecialist vond het niet eng, integendeel: ze was eigenlijk vrij enthousiast en had al een tijdje gedacht dat iets dergelijks niet lang uit kon blijven.

Robots en kunstmatige intelligentie boezemen ons altijd eerst angst in. Smits herinnerde terecht aan de verhalen over zelfreplicerende nanorobots uit de jaren negentig, die de macht over zouden kunnen nemen en ons universum veranderen in een grijze smurrie (grey goo). Prins Charles heeft de wereld er toen nog ernstig tegen gewaarschuwd.

Nu zien deze pastelkleurige scharrelrobots er niet alleen schattig uit, we hebben er ook echt weinig van te vrezen. Dat is anders, meende Smits, met de autonome wapenrobots, die op eigen houtje kunnen beslissen of en waarop ze gaan schieten. Van de drone die onlangs in de strijd om de enclave Nagorno-Karabach de aanval inzette, werd nog beweerd dat hij door mensenhand bestuurd werd. Maar het hoeft niet...

Nieuwsuur excelleert in het opsporen en goed over het voetlicht brengen van ongebruikelijk nieuws, dat wel eens heel belangrijk zou kunnen blijken. In de nieuwe Belgische VPRO-serie Wedding Day bezocht Lieve Blancquaert een bruidspaar op het orthodoxe eiland Urk. Tegen een ander stel zei ze: „Wat hebben jullie een mooi kindje gemaakt!”. De correctie lag voor de hand. Gelovigen maken geen kinderen, die krijgen ze van God.

De evolutie is nog maar net begonnen.