Zelfexpressie

Zou kunst echt goed voor je zijn? De mensheid schijnt zich altijd al te hebben bediend van vermeend geneeskrachtige rituelen met daarin plaatjes, verhalen en gezangen. Toch heeft de gedachte dat kunst een mens ‘beter’ maakt pas echt vleugels gekregen in de jaren zestig van de vorige eeuw.

Het leverde een trits aan organisaties op die kunst naar behoeftigen brengen. Sommige zijn nog altijd erg actief. Een daarvan: het Healing Arts Initiative. Deze non-profitorganisatie is bekend in New York, omdat het daar jaarlijks zo’n 350.000 mensen bereikt, via kunstlessen, ziekenhuisoptredens en concertkaartjes voor de allerarmsten. De organisatie bestiert zelfs een galerie met kunst van geestelijk gehandicapten.

Zelf ben ik sceptisch over de geneeskrachtige werking van kunst. Maar dat maakt niet uit, ik kan het werk dat medewerkers van een organisatie als Healing Arts verrichten wel waarderen - zolang ik maar op afstand blijf.

Het gaat pas mis, zo blijkt uit een zaak die binnenkort in New York voor de rechter komt, als cynici zich nestelen in de kunstgenezersinstellingen. In de zaak staat ene Kim Williams centraal, tot voor kort boekhouder van Healings Arts. Een maand geleden werd ze opgepakt, met twee handlangers. Ze wordt ervan verdacht 750.000 dollar uit de kas te hebben gegraaid – dat betekent gemiddeld zo’n 1000 dollar per dag.

Daarnaast wordt ze ervan verdacht achter de aanslag te zitten op de vrouw die afgelopen zomer is aangesteld als de nieuwe directeur van Healing Arts. Deze D. Alexandra Dyer kreeg ontstoppingsvloeistof in haar gezicht gesmeten. Ze lag twee maanden in het ziekenhuis en moest talloze operaties ondergaan. Haar gezicht blijft voor altijd verminkt.

Williams is nu nog slechts verdachte, maar het bewijs tegen haar is vrij overweldigend. Ze gebruikte haar eigen creditcard om ontstopper te kopen, een dag nadat Dyer iemand had aangenomen om de financiën door te lichten. Weer een dag later nam ze een paar dossiers mee van kantoor, om daarna te verdwijnen. Nog weer een dag later kreeg Dyer de ontstoppingsvloeistof in het gezicht, in de parkeergarage. De dader, zo blijkt uit camerabeelden, stapte in een auto van Williams beste vriendin.

Williams’ modale inkomen, noch de verkoop van seksspeeltjes via het internet, konden haar in staat stellen te kopen wat zij kocht: haute couture, dure auto’s; dat werk. Hoe weten we dit? Omdat ze haar koopwoede breed etaleerde op Facebook.

Dat is een mooi gegeven: de boekhouder van kunstgenezers liep tegen de lamp omdat ze gehoor gaf aan haar verlangen zichzelf uit te drukken voor een groot publiek. Ofwel: zelfexpressie werd haar fataal. Wat voor de een genezing betekent, leidt bij de ander tot de gevangenis.