YouTube mag kleuters geen seks en geweld serveren

De Europese Commissie presenteerde woensdag haar mediarichtlijn. De regels voor online videoplatformen worden aangescherpt.

Een vijfde van het On-demand-aanbod moet volgens de EU-richtlijn in Europa zijn gemaakt, zoals Netflix-serie Marseille. Foto Netflix

Zó kijkt jouw kleuter een vrolijk filmpje van Barbapapa op YouTube, zó zit ze voor een parodie met vechtende of vrijende Barbapapa’s. Op tv mogen programma’s met seks en geweld pas worden uitgezonden na 22.00 uur, maar op internet vind je 24 uur per dag filmpjes met een seksueel of gewelddadig karakter.

Dat maakt een dienst als YouTube een risico voor jonge kijkers, vindt de Europese Commissie. Daarom moeten de regels tegen schadelijke programma’s voor tv-zenders ook gaan gelden voor online videoplatformen.

Dat staat in de nieuwe mediarichtlijn van de Europese Commissie. De Duitse eurocommissaris Oettinger (Digitale economie en samenleving) presenteerde zijn mediaplannen woensdag. De richtlijn gaat ook over reclame, de promotie van Europese audiovisuele producties en beter toezicht. De positie van de Europese mediatoezichthouders, verenigd in de European Regulators Group for Audiovisual Media (ERGA), wordt bovendien versterkt.

Nu de Commissie de richtlijn af heeft, moeten de raad van ministers en het Europees Parlement zich uitspreken over de mediaplannen. Daarna moet de richtlijn worden opgenomen in nationale Mediawetten. Vier punten in de plannen vallen op.

1 Bescherming minderjarigen

Programma’s die „de fysieke, mentale of morele ontwikkeling van minderjarigen” kunnen hinderen, mogen alleen worden aangeboden op zo’n manier dat minderjarigen ze normaal gesproken niet horen of zien. Een online videoplatform moet dus voorkomen dat een kleuter na Barbapapa op Barbaporno terechtkomt.

„De Commissie heeft naar ons geluisterd”, zegt Madeleine de Cock Buning, voorzitter van het Commissariaat voor de Media. Zij heeft afgelopen jaar als voorzitter van ERGA hard meegewerkt aan de nieuwe richtlijn. Netflix, de grootste on demand-videodienst in Europa, heeft zich al vrijwillig gecommitteerd aan de Kijkwijzer.

2 Onafhankelijk mediatoezicht

In de richtlijn benadrukt de Commissie het belang van onafhankelijk toezicht op de media. „Media staan onder politieke druk in heel Europa”, zegt De Cock Buning. „In Polen en Hongarije, maar ook buiten de EU in Turkije.” De toezichthouder controleert onder meer media onafhankelijk van politiek en commercie kunnen functioneren.

3 Gelijke regels tv en online

Europese mediaconcerns vinden al jaren dat er sprake is van een ongelijk ‘speelveld’ voor tv en online. Bijvoorbeeld bij sponsoring en productplacement. Traditionele zenders moeten zich houden aan allerlei regels, klaagde bestuursvoorzitter Guillaume de Posch van Europa’s grootste tv-concern RTL Group laatst tegen NRC, terwijl YouTube en Netflix minder beperkingen kennen.

De Commissie heeft die klachten gehoord, want de nieuwe richtlijn versoepelt de reclameregels. Tot op heden mogen zenders maximaal 12 minuten per uur reclame uitzenden (20 procent van de zendtijd). Dat wordt verruimd: de uurgrens verdwijnt.

Als de richtlijn in de nationale mediawetten wordt opgenomen mogen omroepen 20 procent reclame uitzenden per dag. Dat kan neerkomen op meer reclame in primetime, als veel mensen kijken en reclametarieven hoger zijn. In ‘daluren’ is dan minder reclame. Ook mogen films en nieuwsprogramma’s vaker worden onderbroken dan nu.

4 Europese quota voor Netflix

De Commissie wil de Europese tv- en filmindustrie een handje helpen en eigen producties beter onder de aandacht brengen. On-demand-diensten als Netflix moeten 20 procent van hun aanbod laten bestaat uit Europees product.

Meer series dus als Marseille, de matig ontvangen eerste Franse Netflix Original, en minder House of Cards. Volgens Netflix, dat fel gekant is tegen deze maatregel, bestaat het gevaar dat videodiensten investeren in een hoop goedkope Europese producties om maar te voldoen aan het quotum en ligt de nadruk niet op kwaliteit.