Koning: Engelse roos hoort in Europees boeket

Willem-Alexander spreekt zich uit tegen ‘Brexit’.

De Britten twijfelen nog, maar koning Willem-Alexander is er al uit: het Verenigd Koninkrijk kan beter lid blijven van de Europese Unie. Tijdens een toespraak in Brussel, woensdag voor het voltallig Europees Parlement, pleitte de koning op bloemrijke wijze voor een voortgezet Brits lidmaatschap, waarover op 23 juni een referendum wordt gehouden: „Europa is in haar verscheidenheid één. Ieders inbreng is essentieel”, zei hij. „Het Europese boeket is niet compleet zonder de Spaanse anjer, de Franse fleur-de-lys, de Griekse acanthus, de Deense margriet, de Duitse korenbloem, de Oostenrijkse edelweiss, de Kroatische iris en de Nederlandse en Hongaarse tulpen. En niet zonder de English rose.”

PVV-leider Geert Wilders, voorstander van een Nederlands afscheid van de EU, reageerde prompt vanuit Den Haag. „Rutte spant de koning voor zijn eurofiele karretje”, zei hij. De PVV vraagt aan de premier „of hij het gepast vindt om het Nederlandse staatshoofd in te zetten voor zijn eurofiele campagne voor het behoud van het megalomane totalitaire project zonder draagvlak genaamd de EU”.

De Leidse hoogleraar staatsrecht Wim Voermans, vaak criticaster van het koningshuis, spreekt nu van een „uitgebalanceerde en geraffineerde speech”. Hij zegt: „Op indirecte wijze spreekt Nederland er zijn steun voor uit voor dat de Britten binnen de EU blijven.” Dat dit gebeurt tijdens het Nederlands voorzitterschap van de EU is volgens Voermans niet toevallig. „Deze toespraak is zeer uitgebreid overlegd met Rutte. De vingerafdrukken van het kabinet zijn overal in de tekst herkenbaar.”

De toespraak is daarmee wel „een minder persoonlijk, pro-Europees verhaal, dan dat van zijn moeder”, vindt Voermans. Beatrix sprak het Europees Parlement twee keer toe, in 1984 en 2004. „Haar hoefde je niks te vertellen, zij ging meer haar eigen gang”, aldus Voermans.

Willem-Alexander benoemde woensdag ook de vervreemding van veel burgers van de EU. „Geen enkele politieke orde kan zonder een nauwe band met het publiek”, zei hij. „De Europese Unie mag geen eliteproject zijn; alle burgers van de lidstaten moeten zich in de Unie thuis kunnen voelen.” Ook zei hij: „Europa betekent nu voor sommigen: je vleugels uitslaan. En voor anderen: inschikken.”