Amerika 2016

ALL CAPS-VERKIEZINGEN, dankzij de internettrollen

Correspondent Guus Valk beschrijft hoe Trumps internettrollen de Amerikaanse verkiezingscampagne kapen.

Demonstranten verstoren een Trump-rally in Albuquerque, New Mexico. Foto Jonathan Ernst/Reuters

LOGO Valk, Guus NEXT

Karol Markowicz is columnist van de tabloid New York Post, en neemt als overtuigd conservatief haar Republikeinse Partij graag stevig de maat. Ze gelooft niet in Donald Trump, ze vindt hem een crypto-Democraat. „Ik heb nooit op een Democraat gestemd, en Trump wordt niet de eerste keer”, twitterde ze op 24 februari.

„Die tweet”, zegt ze, „heeft me de ogen geopend.”

Want diezelfde dag begon het. Tekeningen met davidsterren en gaskamers, scheldwoorden en bedreigingen. Het is niet meer opgehouden. Markowicz:

„Het antisemitisme is zo massaal dat het intimiderend is.”

Markowicz had altijd het idee dat het in de VS wel meeviel. In 1978 vluchtte ze als kleuter met haar familie uit de Sovjet-Unie. Haar Joodse achtergrond speelde de decennia erop nauwelijks een rol.

„Ik merk dat er nu een deksel van de put is gelicht, en het is opeens overal.”

Dit zijn de ALL CAPS-verkiezingen, zoals tijdschrift The New Yorker de campagne van 2016 omschreef. ‘Trollen’ spelen een enorme rol: overwegend anonieme internetters die op sociale media hun paranoia, racisme of haat ventileren. MEESTAL IN HOOFDLETTERS.

Critici de mond snoeren

Karol Markowicz is met haar polemische stijl gewend aan boze reacties. Maar deze verkiezingen zijn anders, zegt ze, en Donald Trump speelt daar een grote rol in. „Zijn beledigende manier van spreken, en de pesterige manier waarop hij over bevolkingsgroepen praat, lokken zulke reacties uit. Wat vroeger racisme heette, heet nu ‘niet politiek correct zijn’.”

De trollen hebben volgens Markowicz een groot effect op de verkiezingen. Kandidaten kunnen hun online achterban in hun voordeel gebruiken om critici de mond te snoeren of verwarring te zaaien. Hillary Clinton heeft al 1 miljoen dollar uitgegeven aan medewerkers die online weerwoord moeten bieden.

Joodse journalisten en opinieleiders, maar natuurlijk niet uitsluitend zij, merken daar de gevolgen van. Journalist Julia Ioffe, net als Markowicz gevlucht uit de Sovjet-Unie, bijvoorbeeld. Ze had een profiel geschreven over Melania Trump, waar de vrouw van Donald Trump boos over was. Daarop kreeg ze honderden antisemitische reacties. Een deel plaatste ze op Twitter. Melania Trump reageerde:

„Ik heb mijn fans niet in de hand. Ik ben het er niet mee eens wat ze doen, maar zij lokte ze uit.”

Hetzelfde overkwam conservatieve denkers als John Podhoretz en Ben Shapiro. Shapiro nam onlangs ontslag bij de conservatieve website Breitbart, nadat de site partij voor Trump had gekozen. Breitbart plaatste vorige week een kop op de voorpagina over de „afvallige jood” Bill Kristol, een conservatieve journalist die kritisch op Trump is.

Antisemitisme in je mentions

Columnist Bethany Mandel heeft een pistool aangeschaft, omdat ze zich bedreigd voelt. „De makkelijkste manier om antisemitisme in je mentions te krijgen, is om iets negatiefs over Donald Trump te twitteren”, schrijft ze in het blad Forward.

Radiopresentator Rush Limbaugh omschreef Donald Trump eens als een vleesgeworden online reactieforum: zijn beledigingen schieten alle kanten uit, hij omarmt complottheorieën, en verwerpt ze weer.

Dat kan het electorale succes van Trump verklaren. Hij is volgens New York Post-columnist Markowicz eerder de uiting van een dieperliggend probleem dan de oorzaak ervan. Daarbij: trollen horen niet alleen bij Trump. Iedere kandidaat heeft ze.

Bij de Democraten lieten ze van zich horen na een chaotische voorverkiezing in de staat Nevada, ruim een week geleden. De partijvoorzitter in Nevada werd ervan beschuldigd Bernie Sanders te benadelen ten opzichte van Hillary Clinton, onder meer door Sanders-getrouwen de toegang tot een conventie te weigeren.

Website Jezebel slaagde erin enkele trollen op te sporen. Een van hen was de 26-jarige Ethan, uit een heel ander deel van Amerika. Hij had de voorzitter een bericht gestuurd:

„We weten waar je woont, waar je werkt, waar je eet.”

Ethan ziet zichzelf als een acteur in een spel, zei hij. „Kijken waar de elite bang voor is, een griezelige rol zoals de Joker, die als een boeman onder hun bed ligt.”

Blogger

Guus Valk

Guus Valk volgt als correspondent in de Verenigde Staten de verkiezingsstrijd. Eerder was hij Midden Oosten-correspondent en politiek redacteur in Den Haag voor NRC Handelsblad.