Aboutaleb, boycot die vervuilende cruiseschepen

Prachtig, dat ‘drijvende flatgebouw’ Harmony of the seas, maar zo vervuilend. En compleet nutteloos, schrijft Christiaan Weijts.

Duizenden mensen stonden dinsdagmiddag aan de kades om een glimp op te vangen van de Harmony of the Seas, het grootste cruiseschip ter wereld, dat een dagje in Rotterdam dobberde. Ik begrijp die fascinatie voor cruiseschepen wel. Niet alleen tart zo’n drijvend flatgebouw de fysieke natuurwetten, belangrijker is misschien nog wel dat ze op metafysisch niveau iets krankzinnigs doen.

In ons allemaal strijden twee tegenstrijdige verlangens: dat naar een huis, luxe en comfort tegenover dat naar avontuur, beweging, ontdekking. Het cruiseschip brengt die totaal onverenigbare verlangens samen. Het is de gekristalliseerde paradox – buiten wordt binnen, stilstand beweging, enzovoorts – en dat geeft een instinctieve, dierlijke opwinding.

Ja, we weten wel dat zo’n aangemeerde mastodont stookolie blijft slurpen – het equivalent van zevenhonderd zware vrachtwagens moet de casino’s, theaters en zwembaden van elektriciteit blijven voorzien, en in volle vaart breekt die absurde verwenmachine alle vervuilingsrecords. Maar die feiten verdampen zodra we met open mond naar zo’n drijvende stad staren en de bedwelmende uitwerking voelen van zo’n gematerialiseerde mythe.

Op de dag dat de Harmony of the Seas het ecosysteem van de Noordzee uit balans stond te stoken, viel in Rotterdam de eerste boete in de brievenbus voor het overtreden van de nieuwe milieuzoneregels, door een dertig jaar oud Volkswagenbusje. De uitstoot van zo’n oldtimertje valt totaal in het niet bij de bakken roet, zwavel, stikstof en fijnstof die zo’n cruiseschip de stad in pompt, maar ja, regels zijn regels.

Je ziet het overal: lokale maatregelen worden een lachertje in het licht van de immense internationale geldstromen en het prestige waar de regels spontaan voor wijken. Wie per ongeluk één declaratie te veel opvoert bij de belastingaangifte krijgt een grote boete, maar een multinational kan straffeloos belastingmiljarden wegsluizen. Hoe lang blijven we die discrepantie nog tolereren?

Wat het in dit geval nog extra pijnlijk maakt: veel Rotterdammers zijn praktisch of financieel afhankelijk van hun oude bestelbusje. Die wagentjes hebben nút, terwijl die cruiseschepen, waarvan er steeds meer in onze havens komen, juist de ultieme nutteloosheid belichamen.

Er is geen acute noodzaak om waterglijbanen, 3D-bioscopen, discotheken, musicaltheaters en sauna’s te laten dríjven. Al die vertroeteltoestellen zijn ook gewoon aan land te bezoeken, waar ze even strontvervelend zijn, maar we zijn verslingerd geraakt aan die mythische aantrekkingskracht, we zijn bedwelmd door de sirenenzang van de getrotseerde natuurwetten. En waar bedwelmden zijn is geld te halen, door de cruisemaatschappijen, de havensteden, de olie-industrie… In een weldenkende wereld zouden die schepen verboden of geboycot worden.

Burgemeester Aboutaleb pronkt graag met zijn ambitie ‘de meest duurzame haven ter wereld’ te zijn. Zolang hij die cruiseschepen blijft verwelkomen lijkt hij op Leonardo DiCaprio, die afgelopen weekend in een privéjet tussen Frankrijk en New York heen en weer vloog om zijn eco-award op te halen.