Cultuur

Interview

Interview

Journaliste Fréderike Geerdink werd in 2015 door een Turkse rechter vrijgesproken van het maken van propaganda voor terroristen.

Foto AFP

‘Voor veilige journalistiek had ik in Amersfoort moeten blijven’

De journaliste is de eerste die zich voor langere tijd vestigt bij de PKK in Noord-Irak. Geerdink schrijft een boek over hun strijd.

Journalist Fréderike Geerdink is vertrokken naar een trainingskamp van de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK om onderzoek te doen voor een boek. De PKK opereert vanuit het Kandilgebergte in Irak op de grens met Turkije en pleegt aanslagen in Turkije. Het Turkse leger bombardeert de kampen in Irak met grote regelmaat.

Geerdink was tot 2015 correspondent in Turkije en heeft zich gespecialiseerd in de strijd van de Koerden voor zelfbeschikking. Ze werkt onder meer voor The Independent, VPRO, BBC en Groene Amsterdammer. In 2015 is ze opgepakt en Turkije uitgezet. Volgens de autoriteiten maakt ze ‘propaganda voor een terreurorganisatie’ iets waarvoor ze is vrijgesproken. Geerdink benadrukt dat ze een kant in het conflict laat zien die meestal onderbelicht blijft, onder meer door het gebrek aan vrijheid van meningsuiting in Turkije.

Dinsdag is Geerdink een stap verder gegaan door zich tijdelijk bij de PKK in Noord-Irak te vestigen. De fanatieke twitteraar (40.000 volgers) mag daar geen telefoon gebruiken. Ze wil zes maanden materiaal verzamelen voor een boek. Geerdink zou de eerste journalist zijn die de PKK langere tijd van binnenuit beschrijft.

Naar de PKK, is dat niet net zoiets als naar Islamitische Staat gaan?

„Nou, je kunt er naar toe en terugkomen met je hoofd nog op je romp. Buitenlandse journalisten gaan voortdurend, maar komen meestal niet verder dan een interview met een leider. Ik wil dieper doordringen. Het is nu dé groep die veel ontwikkelingen in de hele regio bepaalt.”

U gaat dus ‘embedded’?

„Dat hangt van je definitie af. Ik ga mijn stukken niet voorleggen aan de PKK. Ik moet daar uitvinden hoeveel bewegingsvrijheid ik heb. Ik hoop een groep jonge mannen en vrouwen te kunnen volgen die zich net bij de PKK hebben gevoegd en daar ideologisch en militair worden getraind.”

Turkije ziet de PKK als vijand nr. 1. Het leger bombardeert PKK-kampen in Noord-Irak. Loopt u gevaar?

„Voor honderd procent veilige journalistiek had ik in Amersfoort moeten blijven. Ik probeer de risico’s zo goed mogelijk in te schatten. Het scheelt dat ik deze organisatie ken.”

De Turkse regering vindt dat u propaganda maakt voor terroristen. Straks zien nog meer mensen u zo?

„Ik kan geen rekening houden met wat mensen of de Turkse regering hiervan vinden. Die hebben al een mening over mij die ik niet kan veranderen. Maar ik zie natuurlijk dat er een propaganda-valkuil is. Ik moet dit zo kritisch mogelijk doen.”

Waar hoopt u achter te komen?

„Ooit moet het geweld aan de onderhandelingstafel eindigen. Dan moeten het leger en de PKK voor een verzoenings- of waarheidscommissie bekennen wat voor misdaden zij hebben gepleegd. Staat de PKK daar voor open? Binnen de PKK zijn in de jaren tachtig en negentig veel mensen vermoord. De ouderen willen daar wellicht over praten. Maar de jongeren, die nu naar de bergen komen en hen zien als helden en bevrijders? Hopelijk kan ik dat soort dingen geleidelijk ter sprake brengen. Journalistiek gezien zou het eigenlijk het beste zijn als ze dan na vijf maanden zeggen: Geerdink, wegwezen, je wordt te kritisch.”