Obama’s presidentschap blijkt noeste arbeid

In de documentaireserie Inside Obama’s White House zien we Obama al snel struikelen over zijn verkiezingsbeloften van hoop en verandering.

‘Inside Obama’s White House' (2DOC/VPRO) Foto BBC

Halverwege de deze week uitgezonden vierdelige documentaireserie Inside Obama’s White House (2DOC/VPRO) wordt wel duidelijk dat het frame van de totaal mislukte idealistische president Barack Obama niet helemaal kan kloppen.

Natuurlijk horen we het verhaal maar van een kant: van de president zelf en zijn naaste medewerkers en adviseurs. Volgens het beproefde recept van productiemaatschappij Brooks Lapping, gespecialiseerd in eigentijdse politieke geschiedenis, zetten regisseurs Paul Mitchell en Mick Gold anekdotische herinneringen naast foto’s en deels onbekend bewegend archiefmateriaal.

Zo zien we niet alleen de geestigste en coolste Amerikaanse president in mensenheugenis, maar ook een Harvard-intellectueel die met enige afstand naar zichzelf kan kijken, al snel struikelen over zijn verkiezingsbeloften van hoop en verandering. Maar we zien ook iets anders: een inkijkje in het noeste handwerk van het smeden van meerderheden in senaat en Huis van Afgevaardigden, vooral om de grootscheepse hervorming van de gezondheidszorg erdoor te krijgen.

Op Twitter herinnert dit kijkers aan de sessies van de fictieve president Underwood in House of Cards, zij het zonder diens vileine machtsmisbruik. We zien gewoon meestal niet wat regeren werkelijk inhoudt, alleen de verbale verdediging van beleid, vooral in verkiezingstijd.

Kijken achter de schermen vereist een heel ander soort journalistiek of geschiedschrijving, lastiger en ook minder makkelijk weg te happen voor de kijker.

Foto BBC

Foto BBC

Ongekende polarisatie

Als iets de acht jaar van Obama’s bewind kenmerkt, dan is het de ongekende politieke polarisatie, overigens niet uniek voor de Verenigde Staten. Pas heel langzaam dringt het tot de president en zijn staf door dat de Republikeinen echt op geen enkele manier willen samenwerken of zelfs maar onderhandelen. Hun doel is Obamacare volledig te ontmantelen en de president af te breken.

Het is een strategie die zich uiteindelijk als een boemerang tegen de Republikeinen lijkt te keren. De hetze en volksmennerij baarden een monster van een ook door de partijtop niet verwachte presidentskandidaat, die eind van dit jaar geen schijn van kans maakt tegen zijn Democratische tegenstandster en die de Republikeinse partij wel eens zou kunnen opblazen.

De manier waarop de Nederlandse tv de campagne van Donald Trump verslaat, doet vermoeden dat heel Amerika aan zijn voeten ligt en Obama alom gehaat wordt. Dat is een zeer beperkte visie op de werkelijkheid. Het ziet er eerder naar uit dat de minder populaire, maar wel vermoedelijk volgende president Hillary Clinton dankbaar gebruik zal maken van het charisma en de vernieuwingsdrang van haar voorganger. Ze is feitelijk deel van zijn nalatenschap. Maar om dat te zien moet je verder kijken dan speeches en incidenten.