Nederland sterk en stijfjes bij schoonheidswedstrijd VN

Veiligheidsraadzetel Nederland probeerde dinsdag bij een uniek debat Zweden en Italië af te troeven in de jacht op een Veiligheidsraadzetel.

Foto ANP

Ook voor veel Nederlanders zal het als een verrassing komen dat hun koninkrijk uit vier landen bestaat. Toch was dat precies waarop de Nederlandse vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties, Karel van Oosterom, dinsdag in New York bij een debat tussen kandidaten voor een zetel in de Veiligheidsraad steeds hamerde: ‘One kingdom, four countries’.

Met die enigszins opzichtige aandacht voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten hoopte Van Oosterom vooral de talrijke kleine eilandstaten ter wereld ervan te doordringen dat Nederland hun zorg over de klimaatverandering en een groeiend risico van overstromingen en natuurrampen deelt. Voor de zekerheid voegde Van Oosterom eraan toe dat Nederland deels onder zeeniveau ligt en altijd gul zijn befaamde watertechnologie deelt met andere landen.

Het is voor het eerst dat lidstaten van de VN zo’n publiek debat – dat door de VN live werd uitgezonden – houden tussen kandidaten voor de tien niet-permanente zetels in de Veiligheidsraad. Nederland dingt samen met Italië en Zweden mee naar twee zetels die zijn gereserveerd voor de groep West-Europa (naast de permanente leden Frankrijk en Groot-Brittannië). Op initiatief van de overkoepelende organisatie van nationale VN-verenigingen presenteerden Italië, Nederland en Zweden zich en beantwoordden zij vragen van andere lidstaten en enkele ngo’s.

Het was voor de ambassadeurs wennen hun eigen land zo te verkopen, alsof het een schoonheidswedstrijd was. Van Oosterom was inhoudelijk sterk, maar zat er wat stijfjes bij. Zijn Italiaanse en Zweedse collega’s veroorloofden zich vaker een lichtere opmerking.

De drie concurrerende landen zijn op zo’n zetel (voor een periode van twee jaar) gebrand omdat het een goede manier is hun invloed in de wereld te laten gelden. Ook kunnen ze laten zien wat ze als land in hun mars hebben. Nederland hielp bij voorbeeld in 1999 als voorzitter van de Veiligheidsraad mee de crisis rond Oost-Timor op te lossen, zoals Van Oosterom memoreerde.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vindt de zaak zo belangrijk dat ze een klok heeft laten aanbrengen in de entreehal waarop wordt afgeteld tot de stemming van 28 juni.

Maar ook de andere landen etaleerden hun sterke punten. De Italiaanse ambassadeur Sebastiano Cardi legde er de nadruk dat het dichtbij „de frontlinie” van het migratieprobleem en de onrust in het Midden-Oosten ligt en veel ervaring heeft in Afrika.

De Zweedse gezant Olof Skoog maakte goede sier met de erkenning van de Palestijnse staat vorig jaar. Dat besluit viel goed bij veel VN-leden. Bovendien geeft Zweden per hoofd van de bevolking de meeste ontwikkelingshulp en is het van de drie het langst niet aan de beurt geweest in de raad.

Het debat van gisteren was maar een klein onderdeel van een voor alle drie landen al jaren lopende campagne om een van de zetels in de wacht te slepen. Nederland heeft onder meer alle VN-ambassadeurs uitgenodigd in Den Haag – ‘legal capital of the world’, zoals Van Oosterom zei. Velen kregen ook een etentje met koning Willem-Alexander aangeboden.