Liefdesbombardement: omhels de verlegen Brit

Europeanen in het Verenigd Koninkrijk willen Britten knuffelen tegen een Brexit. Maar probeer daar maar eens een Brit voor te vinden.

UKIP-leider Nigel Farage vroeg een ferme handdruk, maar het werd tóch een omhelzing. Beeld BBC

Dilemma: welke Brit durf ik te omhelzen? Mijn Oostenrijkse collega Tessa Szyszkowitz is onder het motto #hugabrit een liefdesbombardement begonnen. Het idee is de Britten te laten zien dat de Europeanen die in het Verenigd Koninkrijk wonen hen in de EU willen houden. Zoals Tessa zegt: „Make love, not Brexit.

Ik vind die beslissing aan hen. Maar ik wil wél laten zien dat wij Europeanen niet zijn zoals de Britse media ons afschilderen: sloebers, uitkeringstrekkers en baantjesinpikkers. In de vijf jaar dat ik hier woon, ben ik door de felheid van het migratiedebat van een Nederlander een immigrant geworden. Op één hoop gegooid met de vluchtelingen in de jungle van Calais. Alleen een Brit in het buitenland is nog een expat.

Zoals mijn Poolse collega Jakub Krupa in The Guardian schreef onder de kop ‘Veracht, maar stemloos’: „Het debat wordt gevoerd op een manier die ervan uitgaat dat EU-migranten niet alleen sociaal verwoestend zijn, maar ook dom en analfabeet. De veronderstelling is dat ‘zij’ geen kranten lezen of tv kijken, zodat ‘wij’ kunnen zeggen, schrijven, opmerken wat we maar willen. Dat is niet waar. De migranten zien, horen en begrijpen meer van het publieke debat dan u veronderstelt. En het doet pijn.”

Britten zijn niet ‘aanrakerig’

Toen een Franse collega op Downing Street eens voorzichtig vroeg of het niet beter zou zijn voor de premier onderscheid te maken tussen EU-burgers, immigranten, vluchtelingen en asielzoekers, antwoordde een woordvoerder dat Britten het in de pub nu eenmaal ook alleen over ‘migrants’ hebben.

Dus wil ik best een Brit omhelzen. Alleen: omhelzen is zo on-Brits. Britten zijn niet ‘aanrakerig’, juist heel beducht om in iemands persoonlijke ruimte te komen.

Gewone begroetingen zijn al onhandig: Britten lijken niet te weten wat ze met hun handen moeten doen – zeker als ze je niet kennen – en doen dus liever niets. Handen schudden is te formeel en werkt alleen in een werksituatie. Een kus op één wang (bij vrouwen) of halfomhelzing (mannen) bij het afscheid kan alleen bij goede vrienden. Maar niet altijd. Soms buig ik naar voren, terwijl de ander al bijna de deur uit is. En altijd zie je de Brit denken: wat is dit ongemakkelijk.

Twee kussen kan in Londen, maar zeker niet daarbuiten. Drie? Alleen een Nederlander haalt dat in zijn hoofd. Een stevige knuffel is iets voor realitysterren op tv. ‘How do you do?’ gebruiken alleen buitenlanders die dat zo op school hebben geleerd (let op: het is een retorische vraag, waarop het antwoord ‘How do you do?’ is). ‘Pleased to meet you ’ is in sommige cirkels not done: hoe kun je dat vóór de ontmoeting zeggen? Dus zeg je niks.

Onbeholpen en verlegen

Die verwarring hoort er volgens antropoloog Kate Fox, auteur van Watching the English, bij: „Men moet zelfbewust, niet op zijn gemak, stijf, onbeholpen en bovenal verlegen lijken. Soepelheid, welbespraaktheid en zelfvertrouwen zijn ongepast en on-Engels.”

Die tweedeling was te zien toen de Duitse journalist Birgit Maass in het kader van #hugabrit Nigel Farage omhelsde, de leider van de eurosceptische UK Independence Party. De „ferme handdruk” waar hij om vroeg, werd tóch een omhelzing – live op televisie. Farage bloosde en giechelde na afloop.

Zelfs op het lanceringsfeest van #hugabrit was er enige overredingskracht nodig. Ook omdat er een foto bij moet worden gemaakt, zodat de hele wereld de omhelzing kan zien. En dat terwijl de meeste daar aanwezige Britten getrouwd zijn met een Europeaan. Oud-staatssecretaris van Europese Zaken Denis MacShane kon worden overtuigd, maar een ambtenaar van Buitenlandse Zaken aarzelde vreselijk.

Ik vertel onderwijl gewoon zo veel mogelijk Britten over #hugabrit. Wellicht dat er dan eentje zelf aanbiedt omhelsd te willen worden.