Flutstudie gepubliceerd na inzet nepcollega’s

Wetenschapsfraude Een Chinees bureau vervalst tegen betaling peer reviews voor publicaties. Een Nederlandse farmacoloog trapte erin.

Het Chinese bureau Editpub vervalst beoordelingen van wetenschappelijke artikelen.

Nu weet Adam Cohen, hoogleraar klinische farmacologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum, hoe wetenschappelijke oplichters te werk gaan. Maar hij en zijn redactie zijn ook slordig geweest, zo geven ze toe. Cohen is hoofdredacteur van het tijdschrift British Journal of Clinical Pharmacology (BJCP). Vorig jaar september publiceerde het een Chinees onderzoek, nadat twee vooraanstaande Amerikaanse cardiologen het positief hadden beoordeeld. Alleen, die beoordelingen (de peer review) bleken vervalst door het bureau (Editpub) dat de drie Chinese onderzoekers hadden ingehuurd. Het is bekend dat er in China vele tientallen bureaus bestaan die tegen betaling publicaties binnenhalen.

BJCP beschreef de casus afgelopen maandag in een openhartig redactioneel stuk. Het Chinese onderzoek was een meta-analyse naar twee medicijnen tegen hartfalen, en hun effect op de overlijdenskans in het ziekenhuis. De auteurs droegen zelf twee reviewers aan, inclusief hun e-mailadressen. Normaal accepteert BJCP hoogstens één zo’n voorstel, maar in dit geval ging ze toch akkoord, „omdat het om onomstreden experts ging”. Via de aangedragen e-mailadressen nodigde de redactie de cardiologen uit. Al een dag later ontving ze ronkende beoordelingen. „Wonderful major text”, schrijft een van de reviewers.

Al snel ontdekte een Indiase student er statistische fouten in. Zijn begeleider waarschuwde BJCP. Het tijdschrift kwam er zelf nog achter dat de Chinese onderzoekers patiënten hadden verzonnen. De publicatie is vorige maand teruggetrokken.

„We schamen ons”, schrijft de redactie in haar stuk. Omdat er geen alarmbellen afgingen, terwijl de beoordelingen van de reviewers in gebrekkig Engels zijn geschreven. En omdat hun e-mailadressen geen instituutsadressen waren. Dat het om fraude ging, bleek toen BJCP de cardiologen via hun reguliere e-mail benaderde. Eentje reageerde. Hij wist niet van het onderzoek af.

De Chinese auteurs wassen hun handen in onschuld. Ze stuurden als bewijs meteen de kwitantie van 410 euro van het ingehuurde bureau op.

British Journal of Clinical Pharmacology

Chinese onderzoekers betaalden het bureau Editpub om hun artikel gepubliceerd te krijgen. British Journal of Clinical Pharmacology