Conservatieve emir vervangt vechtjas bij Talibaan

Talibaan-leider

Vertrouweling van oprichter mullah Omar, krijgt leiding na droneaanval op vorige leider.

Foto Rahmat Gul/AP

De nieuwe leider van de Afghaanse Talibaan is anders dan zijn dit weekeinde gedode voorganger niet zozeer een vechtersbaas als wel een conservatieve geestelijke. Vanmorgen maakten de Talibaan bekend dat Mullah Haibatullah Akhunzada hun nieuwe 'emir' is.

Voor het eerst gaven ze ook toe dat hun vorige leider, Mullah Akhtar Mansour, afgelopen weekeinde bij een Amerikaanse drone-aanval op Pakistaanse grondgebied om het leven is gekomen.

Veel over de opvattingen en het leven van Akhunzada is er niet bekend. Sommigen schatten zijn leeftijd tussen de 45 en 50 jaar, anderen rond de 60. Vast staat wel dat hij een nauwe medewerker was van Mullah Omar, de nog altijd vereerde leider die de beweging bijna twee decennia leidde tot zijn twee jaar lang verzwegen dood in 2013. Net als Omar en de meeste andere hoge Talibaanfunctionarissen komt Akhunzada uit de zuid-Afghaanse provincie Kandahar.

Ten tijde van het Talibaan-bewind in Kabul (1996-2001) was Akhunzada de hoogste rechter van het land. Een belangrijke positie in een groep die zoveel belang hechtte aan een strikte naleving van de shari’a, het islamitisch recht. Hij zou de jaren na de val van het Talibaan in 2001 vooral in Afghanistan hebben doorgebracht. Ook toen bleef hij de auteur van veel fatwa's, islamitische edicten, die de Talibaan afkondigden.

Volgens een verklaring van de Talibaan werd Akhunzada’s benoeming unaniem gesteund door de vergadering in het Pakistaanse Quetta.

Ook werden er twee plaatsvervangers aangewezen: Mullah Mohammad Yacoob, de zoon van Mullah Omar, en Sirajuddin Haqqani, leider van het Haqqani-netwerk dat veel aanslagen op Amerikaanse doelen heeft gepleegd. De laatste wordt gezocht door de Amerikanen.

Grote vraag is of Akhunzada het vredesoverleg met de Afghaanse regering van president Ashraf Ghani durft voort te zetten. Zijn voorganger had dat vorig jaar na zijn aantreden meteen opgeschort. Volgens sommige analisten was dit een van de redenen voor de Amerikanen om hem uit de weg te ruimen.

De Pakistaanse Talibaankenner Rahimullah Yusufzai voorspelde tegenover het Franse persbureau AFP dat Akhunzada vooral zal vasthouden aan Mansours koers. „Hij gaat niet onderhandelen”, aldus Yusufzai.

Een meerderheid van de shura, de raad in Quetta, lijkt er niets voor te voelen om de gewapende strijd op te geven, nu de Talibaan het laatste jaar militair gezien in veel gebieden de overhand hebben gekregen.

In elk geval is er geen sprake van dat de Talibaan hun geweld onder de nieuwe leider meteen afzweren. Woensdagochtend werden tijdens het spitsuur in Kabul bij een zelfmoordaanslag op een bus met personeel van een rechtbank elf mensen gedood.

De Talibaan lieten later in een gemailde verklaring weten dat het een wraakactie betrof voor het ophangen onlangs van zes strijders die ter dood waren veroordeeld voor terroristische daden.