Afghaanse Talibaan benoemt nieuwe leiding

Haibatullah Akhunzada, een vertrouweling van Talibaan-oprichter mullah Omar, moet de eenheid in de beweging verder zien te herstellen.

Een ongedateerde foto van Haibatulllah Akhundzada, vrijgegeven door de Afghaanse Talibaan. Foto: AFP Photo

De Afghaanse Talibaan heeft woensdag een nieuwe leider benoemd: Haibatullah Akhunzada komt aan het roer te staan van de beweging. Een woordvoerder van de Afghaanse terreurgroepering laat dit in een verklaring weten tegenover persbureau Reuters. Tegelijk met deze benoeming werd de dood bevestigd van de vorige leider, mullah Akthar Mansour. Hij kwam zaterdag om het leven bij een Amerikaanse droneaanval in Pakistan.

Akhunzada, een islamitisch geleerde, is het voormalige hoofd van het rechterlijke systeem van de Talibaan en gold als vertrouweling van mullah Omar, de oprichter van de beweging. Hij zette een mobiel rechtssysteem op, waarbij rechters op motorfietsen de dorpen en steden afgingen om uitspraken te doen.

De nieuwe leider krijgt twee adjudanten onder zich. Dit zijn Sirajuddin Haqqani, de militaire opvolger van Mansour, en mullah Yakub, de charismatische zoon van mullah Omar. Een van de scenario’s was dat deze twee een greep zouden doen naar de macht, maar de benoeming van Haibatullah Akhunzada gaat hen voor.

Geen garantie voor vrede

Volgens de verklaring zou het nieuwe leiderschap zijn gekozen tijdens een ontmoeting van Talibaan-leiders, die waarschijnlijk in Pakistan heeft plaatsgevonden. Dat de nieuwe leider geen militair is maar een geestelijke, hoeft volgens NRC-correspondent Joeri Boom zeker niet te betekenen dat er vrede ophanden is.

“Vredesbesprekingen zijn binnen de Talibaan niet populair - alle commandanten zijn voor de gewapende strijd. Dat zag ook mullah Mansour, die voor zijn leiderschap vredesbesprekingen aanging met de Afghaanse regering. Toen hij eenmaal tot leider was benoemd pakte hij de wapens weer op.”

Toen Mansour in 2015 de rol van leider overnam, ontstond er interne strijd binnen de Talibaan omdat de leider had verzwegen dat oprichter mullah Omar al twee jaar dood was. Mullah Mansour heeft veel tijd gestoken in het herstellen van de breuk, wat sinds dit voorjaar lijkt te lukken. De keuze voor Akhunzada is volgens Boom gegeven uit voorzichtigheid.

“Akhunzada is iemand die steun geniet vanuit de verschillende kampen. De nieuwbenoemde adjudant, Sirajuddin Haqqani, heeft sterke banden met Al-Qaeda. Dat valt weer slecht bij veel Talibaan-leiders. Het is van belang dat de eenheid binnen de beweging hersteld wordt. Als er frictie blijft, zullen de Amerikanen proberen om met losse groeperingen vrede te sluiten, om de interne verdeeldheid te vergroten.”

Gedood door een droneaanval

Het Pentagon meldde zaterdag dat er een droneoperatie was uitgevoerd nabij het Pakistaanse Ahmad Wal, met goedkeuring van president Barack Obama. Daarbij zou Mansour “waarschijnlijk” om het leven zijn gekomen. Mansours dood werd een dag later bevestigd door de Afghaanse inlichtingendienst NDS en diverse Talibaan-leiders, maar vanuit de organisatie zelf bleef het stil.

Het is voor het eerst dat een Talibaan-kopstuk door een Amerikaanse droneaanval in Pakistan om het leven komt. De Pakistaanse regering veroordeelde de droneaanval als een “schending van de soevereiniteit” van het land.