VS wil oude vijand wapens leveren

Vietnam mag sinds maandag na een halve eeuw weer wapens kopen in de VS. President Obama heeft baat bij een goede band met het communistische land.

Barack Obama is sinds maandag in Vietnam. De revolutionair Ho Chi Minh (1890-1969) was het boegbeeld van de Noord-Vietnamese communisten in hun strijd tegen Zuid-Vietnam, dat actief werd gesteund door de VS. Foto Reuters

Op bezoek in Hanoi heeft Barack Obama naar eigen zeggen een einde gemaakt aan een „slepend overblijfsel van de Koude Oorlog”. Na meer dan vijftig jaar schrapt de Amerikaanse president het embargo op de uitvoer van wapens naar Vietnam. Dat maakte hij maandag bekend bij het begin van een driedaags bezoek aan het communistische Vietnam, waar de VS tussen 1955 en 1975 oorlog voerden.

De stap is strategisch. China bebouwt in rap tempo eilanden, zandbanken en atollen in de Zuid-Chinese Zee. Volgens China zijn de eilanden, naar eeuwenoude rechten, van China. Ook omringende landen als Vietnam, de Filippijnen en Maleisië maken aanspraak op eilandgroepen als de Spratly- en de Paraceleilanden. De VS vinden de Chinese claims strijdig met internationaal recht en willen dat de vrijheid van doortocht op zee behouden blijft. Geregeld komt het tot incidenten.

De Amerikaanse marine is met de zevende vloot de enige die machtig genoeg is om serieus weerstand te bieden aan China. Tegelijk steunen VS de militaire wapenwedloop in omringende landen. De Amerikaanse en de Vietnamese marine werkten al samen, maar verdere steun werd bemoeilijkt door het wapenembargo. In 2014 versoepelden de VS het verbod. De Amerikanen zeiden toen dat Vietnam mensenrechten beter moest respecteren. Die eis komt nu te vervallen, samen met het embargo.

De Amerikanen hopen natuurlijk dat Vietnam spoedig aanklopt voor straaljagers, fregatten en radarinstallaties van Amerikaanse makelij – stuk voor stuk lucratieve deals. Uit statistieken bijgehouden door het Stockholm International Peace Research Institute blijkt dat Vietnam van 2011 tot 2015 in de mondiale toptien stond van landen die wapens importeerden. 2,9 procent van alle wapenimport wereldwijd ging naar Vietnam, goed voor de achtste plek. In de vijf jaren daarvoor stond Vietnam wereldwijd op de 43ste plaats. China staat derde op de ranglijst over de afgelopen vijf jaar. 4,7 procent van alle wapenhandel ging richting de volksrepubliek.

Voor Obama maakt het beëindigen van het embargo ook deel uit van zijn nalatenschap. Tijdens de oorlog kwamen miljoenen Vietnamezen en circa zestigduizend Amerikanen om het leven. Gruwelijkheden aan beide kanten lieten decennialang hun sporen na. Het schrappen van het wapenembargo draagt bij aan de normalisering van de betrekkingen tussen het communistische Vietnam en de VS. Obama laat de regio zien dat zijn draai naar Azië serieus is. Handel tussen de VS en Vietnam kan de komende jaren nog makkelijker worden: beide landen hebben hun handtekening gezet onder het Trans-Pacific Partnership, een vrijhandelsverdrag tussen landen aan de Stille Oceaan.

Betere verhoudingen kunnen ook goed zijn voor de Amerikaanse economie. De Vietnamese economie groeit hard. Tijdens het bezoek van Obama maakte vliegtuigbouwer Boeing uit Seattle bekend voor meer dan 11,3 miljard dollar aan Boeing 737’s te zullen bouwen voor de Vietnamese maatschappij VietJet. Naast bouwer van passagiersvliegtuigen is Boeing ook een van de grootste defensiebedrijven ter wereld. En de banden met Hanoi zijn inmiddels warm. Obama, maandag in Hanoi: „Het is duidelijk dat onze burgers gretig uitkijken naar betere banden.”