Méér, méér, méér geld moet er naar Defensie

Uit de wandelgangen Het wordt weer een wedstrijdje ver plassen in de Tweede Kamer dinsdagavond. De inzet: welke (rechtse) partij wil het meest investeren in Defensie.

Twee JSF-gevechtsvliegtuigen maandagavond in het Nederlandse luchtruim. Het was voor het eerst dat het gevechtsvliegtuig buiten de VS te zien was. Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Formeel wordt er vanavond gedebatteerd over de kritiek van de NAVO op de Nederlandse krijgsmacht. In een rapport schrijft het militaire bondgenootschap dat „de kwaliteit van de landstrijdkrachten de tekorten niet langer kunnen compenseren”. En: „Nederland niet in staat is alle gevraagde bijdragen te leveren, wat mogelijk de last op bondgenoten vergroot.” Maar het debat gaat ook zeker over de kritiek van de Rekenkamer vorige week. Die constateert dat 40 procent van de krijgsmacht onder de maat presteert. Het is zo erg dat Defensie zelf meldde dat het „niet volledig voldoet” aan het streven „het eigen en het bondgenootschappelijke grondgebied” te kunnen verdedigen.

Een lange avond

De concrete voorbeelden in de rapporten kunnen stuitend zijn, maar de kritiek op de uitholling van Defensie is niet nieuw. Na decennia van bezuinigingen – en onder druk van aanslagen in en conflicten rond Europa – willen vrijwel alle politieke partijen meer geld uitgeven aan de krijgsmacht. Hoeveel precies zal moeten blijken uit de volgende verkiezingsprogramma’s. Maar ondertussen wordt er al in Den Haag al flink tegen elkaar opgeboden.

Het CDA belooft „honderden miljoenen per jaar”. Op het VVD-congres werd dit weekend gesproken van elk jaar 1,1 miljard extra. Deze partijen hebben concurrentie op rechts als het gaat om de roep om méér, méér, méér geld voor de krijgsmacht. De SGP wil het budget (8 miljard) binnen tien jaar vrijwel verdubbelen. Ex-PVV’er Louis Bontes heeft de overtreffende trap gevonden en zegt acuut 5 miljard extra toe. Ook VVD-afsplitser Johan Houwers mengt zich in de discussie, dus het kan een lange avond worden.

Ook een links initiatief

Woensdag praat de Kamer verder over Defensie. Experts zijn uitgenodigd om mee te denken over de zin en onzin van een zogeheten ‘meerjaren Defensieplanning’. Zo’n systeem, wat enkele Scandinavische landen al hebben, zondert Defensie af van reguliere begrotingsdrama’s en wisselende coalities door jaren vooruit te plannen. Dat zou ervoor moeten zorgen dat er minder gezwalkt wordt met het Defensiebudget. Welke rechtse partij is er met dat plannetje gekomen? Geen, het komt uit de koker van de PvdA.