Gaat ’t groene geld Shell overtroeven?

Groen geld is in opmars. Al jaren, overigens. Groen geld wil een betere wereld. Voor groene spaarders en beleggers is geld het middel. Niet het doel. Deze dinsdag botst het groene geld op de aandeelhoudersvergadering van Shell met de directie en andere beleggers. Voor hen zijn geld en het hoogste rendement wél het doel, al wordt dat beheerst door wetten, regels en de angst voor reputatieverlies.

De confrontatie is meer dan die tussen ‘het kleingeld’ en ‘het grootkapitaal’. Beide begrippen zijn overigens niet denigrerend of opruiend bedoeld. Het kleingeld heeft de wind mee, het grootkapitaal, voorzover dat in fossiele energie doet, zoals Shell, kraakt. De lage olieprijs en maatschappelijke druk voor duurzame energie ondermijnen de strategie van de grote oliemaatschappijen. En zij boksen zichzelf dan ook nog eens de hoek in door hoge dividenden aan hun beleggers te willen blijven betalen.

Hoe werkt het kleingeld? Vorige week zat ik met nog zo’n veertig bezoekers in Zutphen te luisteren naar de enthousiaste initiatiefnemers voor een lokale energiecoöperatie die een zonnepanelenpark wil aanleggen. Of wij, omdat we in een naburig postcodegebied wonen en daarom aanspraak kunnen maken op fiscale voordelen, willen meedoen.

Een sympathiek idee, omdat je als burger het heft in eigen hand kunt nemen. De lokale initiatieven bloeien mede dankzij de fiscale stimulansen. Die vloeien voort uit de Nederlandse achterstand ten opzichte van de Europese doelstellingen in duurzame energie. Er moet iets gebeuren. Maar van die achterstand willen ‘we’ niets weten. In een groot publieksonderzoek vorig jaar bleek dat Nederlanders dénken dat 39 procent van onze energie duurzaam (wind, zon, biomassa) wordt opgewekt.

Niet. Het was toen nog geen 6 procent.

Vandaag stemmen beleggers over de bonussen én over een ruk naar duurzaamheid

Het moet naar 14 procent in 2020, zegt het Energieakkoord uit 2013. Met dat akkoord wilde Nederland een grote sprong voorwaarts maken. Maar dat lukt onvoldoende, blijkt inmiddels. Daarom moet de liberale minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) nu energiebesparingsmaatregelen van bedrijven verplicht stellen.

Dus: wat doet het grootkapitaal, in casu Shell? Daarover gaat het vandaag op de aandeelhoudersvergadering, als het unieke voorstel van de groene beleggersactiegroep Follow This als agendapunt 19 in stemming komt. Zo’n voorstel zie je zelden. Dat luidt: blijf dividend betalen, maar stop met nieuwe fossiele energie en steek al het investeringskapitaal in duurzame energie.

Een sympathiek idee. Shell maakt wel geluiden in deze richting, maar daden? Twee Nederlandse energiebedrijven met windmolenparken staan te koop: Delta (Zeeland) en Eneco (Zuid-Holland). Maar Shell-beleggers zie ik niet massaal ja zeggen. Zij volgen de directie, die de motie van Follow This ontraadt. Beleggers die het met Shell-topman Ben van Beurden oneens waren, hebben hun aandelen al verkocht. Dus als Follow This 5 procent van de stemmen achter zich krijgt, lijkt me dat al een blow-out.

Maar de Shell-top loopt nog een tweede risico: dat beleggers zich tegen Van Beurdens bonus van 3.500.000 euro keren omdat Shell zijn langetermijnstrategie verzaakt en de beurskoers is verbleekt. Grote beleggers stemmen zelden en masse tegen ‘hun’ bedrijfsdirectie. Voor de bazen is dat een blamage.

Maar het zou me nu niks verbazen als onthoudingen (de bange variant van nee zeggen) én echte tegenstemmen meer dan 20 procent blijken te zijn.