Polen wil niet dat hun metselaars duurder worden

Interview Eurocommissaris sociale zaken Werknemers uit Oost-Europa worden minder goedkoop. Als ‘Brussel’ z’n zin krijgt. Maar landen als Polen verzetten zich hevig.

Dat de Oost-Europese landen ongerust en boos zijn, wist eurocommissaris Marianne Thyssen van sociale zaken wel. Ze wil de regels veranderen voor het tijdelijk inhuren van werknemers uit andere EU-landen – en daardoor worden die werknemers minder goedkoop dan nu. Wie wil er dan nog metselaars uit Polen of Bulgarije laten komen voor een klus in Rotterdam?

Maar dat die landen zó boos waren dat ze met z’n allen ‘gele kaarten’ hebben getrokken? Door die ‘kaarten’ uit elf landen moet Thyssen nagaan of ze zich echt niet bemoeit met kwesties die de landen veel beter zelf kunnen oplossen. Die mogelijkheid bestaat sinds eind 2009, maar kan alleen worden gebruikt als genoeg landen meedoen. Dat lukte tot nu toe maar twee keer: tegen een voorstel van de Europese Commissie over stakingsrecht dat daarna niet doorging en tegen het plan voor een Europees Openbaar Ministerie, waarvan de Commissie vindt dat het er toch kan komen.

Nee, zegt Thyssen die in Amsterdam is voor een conferentie: dat het de Oost-Europese landen (met Denemarken) nu zou lukken, daar had ze niet op gerekend. Ze dacht dat het duidelijk was: met dit voorstel verandert ze een Europese wet die er al is – die regelt hoe tijdelijke werknemers uit elkaars landen beloond worden. „Dat is altijd grensoverschrijdend en het is dus niet iets waarmee Europa zijn boekje te buiten gaat.”

Dus u gaat zeggen: die gele kaarten zijn onterecht, we veranderen niets?

„We gaan aandachtig kijken naar de brieven, we analyseren de argumenten en dan ga ik aan mijn collega’s in de Commissie voorstellen hoe we verder gaan. We kunnen het voorstel intrekken, ermee voortgaan of het wijzigen.”

Het gaat de Oost-Europese landen om iets anders, toch? Ze zijn bang dat hun inwoners minder vaak werk vinden in landen als Frankrijk, Duitsland of Nederland.

„We zijn dat nagegaan en stellen vast dat voor sommige landen wel geldt dat ze iets minder voordeel zullen hebben van lage loonkosten. Maar als twee mensen naast elkaar hetzelfde werk doen, is het fair dat ze op dezelfde manier worden beloond. Nu vragen we alleen dat tijdelijke werknemers van buiten het minimumloon krijgen. In ons voorstel gelden voor hen alle rechten en afspraken van het land waar wordt gewerkt.”

Denemarken kwam ook met gele kaarten. Dat zal u verrast hebben?

„Ja. De Denen vinden dat duidelijker moet worden gemaakt dat de landen er nog zelf over gaan hoe de lonen worden vastgesteld. Maar dat is zo en dat blijft zo.”

Hetzelfde werk, dezelfde beloning, vindt Marianne Thyssen.Foto Merlin Daleman

Stel dat de Commissie niets verandert aan het voorstel en het verzet in Oost-Europa verandert ook niet, krijgt u het er dan door bij de Europese Raad van regeringsleiders?

„Er is een gekwalificeerde meerderheid nodig. Ik moet dat nagaan. Maar ik hoop dat we nog wel wat zieltjes kunnen winnen.”

Vanaf de zomer is Slowakije EU-voorzitter, na Nederland. Dat land is tegen uw voorstel. Is dat lastig?

„We zullen extra ons best moeten doen. Ik zal andere bijeenkomsten annuleren om naar Bratislava te kunnen gaan en met mensen te praten.”

Oost-Europa gebruikt de gele kaarten nu om het voorstel op zijn minst te vertragen. Dat laat toch zien hoe hevig en breed het verzet is?

Met een glimlachje: „Men heeft elkaar ook wel gestimuleerd om hiermee te komen.”

Landen hebben elkaar opgestookt?

„Ik vermoed van wel, ja. Er kwam een brief van de ene kant en daarna van de andere kant.”

Welk land was de drijvende kracht daarachter, denkt u?

„Polen is het hardst tegen. En ik zal verder geen landen noemen, maar ik heb ministers uit Oost-Europese landen gesproken die begrip toonden voor ons voorstel. Ik hoop dat ze de moed zullen hebben om goed te kijken waar het ons om gaat. Dat je de steun voor de interne markt alleen overeind houdt als de regels daarvoor rechtvaardig zijn.”

De interne markt staat op het spel?

„We zijn bezig om de steun voor de interne markt en de Europese Unie te verliezen als de regels unfair zijn of worden gezien als unfair. Dan kom je op een glijbaan terecht. Je krijgt er meer extreme, anti-Europese partijen van en dan kan het gedaan zijn met de interne markt en met Europa. Dat is voor alle mensen slecht.”