Wapenembargo VS tegen Vietnam na halve eeuw geschrapt

Vietnam mag vanaf vandaag weer wapens kopen uit de VS. Obama heeft baat bij goede band met vroegere vijand.

Op bezoek in Hanoi heeft de Amerikaanse president Barack Obama een einde gemaakt aan, zoals hij het zelf zei, een „slepend overblijfsel van de Koude Oorlog”. Na meer dan vijftig jaar schrapt Obama het Amerikaanse embargo op de uitvoer van wapens naar Vietnam. Dat maakte de president vandaag bekend aan het begin van een driedaags bezoek aan het communistische Vietnam, waar de Verenigde Staten tussen 1955 en 1975 oorlog voerde.

De stap heeft strategische waarde. Amerika wil het bondgenootschap met Vietnam versterken. China bebouwt in rap tempo eilanden, zandbanken en atollen in de Zuid-Chinese Zee (zie inzet). Volgens China behoren de eilanden toe aan China. Maar omringende landen als Vietnam, de Filippijnen, Maleisië maken ook aanspraak op eilandgroepen als de Spratly’s en Paracels. De VS vinden de Chinese claims strijdig met internationaal recht en willen dat vrijheid van doortocht op zee behouden blijft. Geregeld komt het tot incidenten.

De Amerikaanse marine kan als enige serieus weerstand bieden tegen China. De VS steunen daarnaast de militaire wapenwedloop in omringende landen. Nu het wapenembargo is opgeheven kunnen de Amerikaanse en Vietnamese marines hun samenwerking versterken. In 2014 versoepelden de Amerikanen het verbod al licht. De VS zeiden toen dat Vietnam mensenrechten eerst beter moest respecteren.

Er zijn ook zakelijke belangen. De VS hopen dat Vietnam zal aankloppen voor straaljagers, fregatten en radarinstallaties uit Amerika. Vietnam stond van 2011 tot 2015 in de mondiale top tien van landen die wapens importeerden, aldus statistieken van het Stockholm International Peace Research Institute.

Bovendien heeft Vietnam een groeiende economie. Tijdens het bezoek van Obama maakte vliegtuigbouwer Boeing uit Seattle bekend voor meer dan 11,3 miljard dollar 737’s te zullen bouwen voor de Vietnamese maatschappij Vietjet. Naast passagiersvliegtuigen is Boeing ook een van de grootste defensiebedrijven ter wereld. En de banden met Hanoi zijn inmiddels warm.

Voor Obama zal het beëindigen van het wapenembargo ook deel uitmaken van zijn nalatenschap. Tijdens de oorlog kwamen miljoenen Vietnamezen en circa zestigduizend Amerikanen om het leven. Gruwelijkheden aan beide kanten lieten nog decennia hun sporen na in de verhoudingen tussen de twee landen. Nu kan Obama optreden als de president die bijdroeg aan normalisering.