De vaders van het succes van Heracles Almelo

Finale Play-offs Heracles Almelo gaat Europa in, na de zege op FC Utrecht in de finale van de play-offs. „Dit is voor ons hetzelfde als het winnen van de Champions League.”

Heracles Almelo-coach John Stegeman na het behalen van de derde voorronde van de Europa League.

De bekendste supporter van Heracles Almelo geniet in stilte op de hoofdtribune van Stadion Galgenwaard. Tom Egbers – presentator van NOS Studio Voetbal, geboren en getogen in Almelo – ziet de spelers met buikschuivers over het natte veld richting uitvak glijden. „Ik denk op dit moment aan mijn vader en mijn opa”, zegt hij. „Wij hebben alle drie het zwart-wit van Heracles gedragen. We hebben de kelder gezien, maar op dit moment is het forever blowing bubbles. Het hoogtepunt uit de clubgeschiedenis. En ik ben erbij.”

Heracles Almelo plaatst zich voor het eerst voor Europees voetbal, door een 2-0 zege bij FC Utrecht in de finale van de play-offs – na 1-1 in het eerste duel. „Heracles kent zijn beperkingen”, zegt Egbers, schrijver van het boek De Zwarte Meteoor, over de Zuid-Afrikaanse Heracles-held Steve Mokone. „Dit is voor ons hetzelfde als het winnen van de Champions League.”

Juist in de week waarin bekend werd dat provinciegenoot en rivaal FC Twente waarschijnlijk wordt teruggezet naar de eerste divisie dwingt Heracles kwalificatie af voor de derde voorronde van de Europa League.

Zoek je naar de vaders van het succes dan kom je snel uit bij Jan Smit. Hij, gerechtsdeurwaarder van beroep, is sinds 1998 voorzitter en vergroeid met de club. Hij kreeg een club in handen die in die jaren onderaan in de eerste divisie zwierf. Onder zijn leiding klom de club langzaam omhoog. De promotie in 2005, en sindsdien vaste klant in de eredivisie. Er werd gewerkt aan een stabiele organisatie, de capaciteit van het stadion werd keer op keer uitgebreid: van 6.500, naar 8.500, naar ruim 12.000 sinds dit seizoen.

‘Kwestie van ondernemerschap’

En nu in het achttiende seizoen onder het bewind van Smit dit succes. „Dit is een kwestie van ondernemerschap, stap voor stap bouwen. Als je risico’s neemt, moeten het verantwoorde risico’s zijn. Dat hebben we jaren gedaan.” Volgend seizoen zet Heracles weer een kleine stap, ze gaan in begroting van 9,5 naar 11 miljoen euro, een gevolg van de uitbouw van het stadion en het aantrekken van nieuwe sponsors.

Daar waar FC Twente in de problemen kwam door onverantwoorde risico’s, regeert bij Heracles het realisme. In de woorden van Smit: „Geen gekke dingen doen, gewoon met beide voeten op de grond blijven staan.” De club zoekt de grenzen niet op, verkeerde nooit in financiële problemen. Smit: „Dat kan ik mij als deurwaarder niet permitteren.”

Vorig jaar kende Heracles nog een slecht seizoen met een veertiende plaats, ze wisten zich pas op de voorlaatste speeldag veilig te spelen. „Van degradatiekandidaat tot Europees voetbal”, zegt coach John Stegeman. „Poeh, dat vind ik nogal wat.”

Het behalen van dit Europese ticket is de definitieve doorbraak van Stegeman, met zijn 39 jaar de jongste trainer van de eredivisie. Hij wordt na ruim een half uur naar de tribune gestuurd na aanmerkingen op arbiter Björn Kuipers – en door zich te laten ‘provoceren’ door FC Utrecht-coach Erik ten Hag.

Vanaf de perstribune – rij 14, stoel 2 – ziet Stegeman zijn ploeg verrassen. „Ik weet dat ik onder een vergrootglas lig. Want ik ben soms te emotioneel. Als ik mezelf af en toe zie, dan denk ik: jongen, jongen, jongen.” Hij moet zich beter leren beheersen, zegt hij. „Ik ben nog maar anderhalf jaar op dit niveau actief. Elke keer moet ik weer leren. Ik moet rustiger worden, mijzelf niet laten uitdagen.”

Het toont de leercurve bij Heracles, waar fouten gemaakt mogen worden. Het is een project in ontwikkeling, waarin een jonge coach de kans krijgt en talentvolle spelers kunnen opbloeien. Zoals de 23-jarige parel Iliass Bel Hassani, creatieve spelverdeler en zondag de regisseur tegen FC Utrecht.

Bel Hassani kwam drie jaar geleden van Sparta naar Heracles, hij stadsjongen uit Rotterdam in Almelo. Het was wennen. „Het was voor mij in het begin echt heel moeilijk om mij aan te passen aan de levensstijl van Overijssel”, vertelt hij. „Dat zag je ook in mijn spel terug in het eerste jaar. Je komt uit een stad waar het leeft, waar ik veel vrienden had, en dan kom je in een stad waar dat minder is.”

Knop omzetten

Hij zette de knop om. „Dit moest veranderen, ook in mijn kop.” Accepteren dat hij in een rustige stad woont, dat lukt. „Je leert mensen kennen, je wordt goed met teamgenoten, je leert vrouwen kennen die jou de tijd geven om het leuk te hebben. Uiteindelijk heb ik me kunnen aanpassen.”

En nu is er veel interesse in hem, evenals voor spits Wout Weghorst, AZ zou hem willen overnemen. Hoe voorkomt voorzitter Smit dat zijn succesteam wordt leeg gekocht? „Ik hoop dat er veel interesse komt. Dan kunnen we weer wat gaan verkopen. Komende weken gaat er wel wat gebeuren bij ons.”

Hij is niet bang dat zijn ploeg kaalgeplukt aan een Europese campagne begint. „We laten ons niet door de eerste de beste ploeg uitschakelen.”