Zijlstra’s plan over asielquotum krijgt niet meteen applaus bij VVD

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra spreekt tijdens het voorjaarscongres in het WTC Expo. Foto ANP / Bart Maat

Applaus kreeg VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra niet metéén. Terwijl de VVD’ers aanwezig op het partijcongres in Leeuwarden toch al een paar uur aan zijn nieuwste plan hadden kunnen wennen.

Zijlstra had zaterdagochtend in dagblad De Telegraaf gezegd dat Nederland, als het aan de VVD ligt, jaarlijks maximaal 15.000 vluchtelingen moet toelaten. Nederland moet volgens Zijlstra alleen nog op uitnodiging en in crisissituaties vluchtelingen opnemen. Want „grotere groepen mensen integreren niet, die segregeren”, zei Zijlstra in de toespraak waarmee de VVD het voorjaarscongres afsloot.

Kritiek kreeg Zijlstra snel uit alle hoeken van de Tweede Kamer. PvdA-leider en coalitiegenoot Diederik Samsom noemde het maximum een idee dat de samenleving splijt in plaats van verbindt. Zijlstra gaf toe dat „zo’n maximum niet van vandaag op morgen is geregeld”, door de linkse meerderheid in het parlement op asielgebied. Dat internationale verdragen moeten worden aangepast voor zo’n jaarlijks quotum ziet Zijlstra niet als probleem: „Dan moeten we dat gewoon regelen.”

Rutte mild, Zijlstra politiek

De rolverdeling binnen de VVD-top was overduidelijk dit weekend. Premier Mark Rutte hield vrijdag een gematigder en persoonlijk verhaal, over verkramping in de Nederlandse samenleving. Hij benoemde onzekerheden, de vraag of ‘onze buurt wel onze buurt blijft en Nederland wel Nederland blijft’.

De kordate partijpolitieke uitspraken waren dus voor Zijlstra. Behalve het vluchtelingenquotum waarschuwde hij ook voor de geopolitieke ambities van de Russische president Vladimir Poetin. Er moet meer geld naar Defensie om „potentaten als Poetin buiten de deur te houden”. En hij haalde uit naar het CDA, dat volgens hem „een gedachtepolitie wil en cartoonisten van zijn bed laat lichten vanwege zijn spotprenten”. „Dat zijn de Donners, de Balkenendes en de Buma’s van deze wereld.”

Weinig gemopper

Op Zijlstra’s uitspatting na was het verder vooral een kabbelcongres. VVD’ers bleken ontspannen vergaderaars die weinig te mopperen hadden over de landelijke partijlijn. De algemene ledenvergadering duurde precies twee uur. Welgeteld drie leden hadden een vraag voor de landelijke VVD-fractie. Twee moties kwamen in stemming – eentje aangenomen, eentje verworpen – en vijf mensen hadden wel iets voor de rondvraag.

En het leiderschap van premier Rutte? Uit onderzoek blijkt dat bijna vier op de tien actieve VVD’ers liever een ander dan Rutte als lijsttrekker bij de komende verkiezingen heeft. Hij zegt formeel pas in de zomer zijn besluit te nemen. Maar in Leeuwarden gingen de meeste VVD’ers er voor het gemak vast van uit dat Rutte gewoon doorgaat. De voorzitter van de JOVD verwees in zijn toespraak al half-grappend naar het derde kabinet-Rutte. En Jan Anthonie Bruijn, senator en voor de derde keer voorzitter van de VVD-verkiezingsprogrammacommissie, zei ‘grote hoop’ te hebben dat Rutte weer met zijn programma de boer op gaat.

Rutte zelf noemde de VVD in zijn toespraak van vrijdag alvast „compleet onverslaanbaar”. „Ik ben ervan overtuigd dat we, om weer eens dat Rutte-woord te gebruiken, het gaafste land ter wereld kunnen worden.”