Vladimir Kramnik, de sterkste Rus

In de tijd van de Sovjet-Unie gingen Russen die tijdelijk in het Westen waren vaak winkelen om dingen te kopen die thuis niet verkrijgbaar waren. Ik geloof dat het Karel van het Reve was die eens schreef over Russen die in Nederland een pak wilden kopen en dan na lang zoeken een aankoop toonden waarvan Nederlanders dachten dat zoiets helemaal niet meer bestond. Uit al die rekken en kasten hadden ze het enige typische sovjetpak gehaald, gemeen glimmend en gemaakt van een goedkope kunststof die bij het laagste vuurtje in vlammen op zou gaan. Viktor Kortchnoi was iemand die in de eerste jaren van zijn ballingschap zulke pakken kocht.

In de eerste helft van mei werden in Sotsji de Russische teamkampioenschappen gespeeld. Er waren verschillende afdelingen. De eerste liga, de hogere liga (iets lager dan de eerste liga), de vrouwenliga, het kampioenschap van de weeshuizen en kostscholen en de seniorenliga. Op de website van chessbase zag ik een foto van het winnende seniorenteam, ‘Universiteit’ uit Krasnodar onder leiding van Jevgenij Svesjnikov, die overigens geen burger van Krasnodar is, maar van Letland.

Niet te geloven, daar zag ik ze weer bij twee van de teamleden, die glimmende sovjetpakken waar Karel van het Reve over schreef. Waar haalden ze die vandaan? Er zijn internetbedrijven die min of meer voor de gein nostalgische sovjetpakken verkopen, zou dat het zijn? Svesjnikov had overigens gewone kleren aan.

De eerste liga werd gewonnen door het team van de Bronzen Ruiter uit Sint-Petersburg, met Peter Svidler aan het eerste bord, maar de grote man van het toernooi was Vladimir Kramnik, die voor Novosibirsk uitkwam. Hij versloeg Svidler en had ook kunnen winnen van Sergei Karjakin, de man die in november tegen Magnus Carlsen om het wereldkampioenschap gaat spelen. Karjakin wist nadat hij 138 zetten aan de haak had gehangen, te ontsnappen met remise, maar door zijn score van 4 uit 5 staat Kramnik weer tweede op de wereldranglijst en heeft hij weer eens laten zien wie de beste Russische schaker is.

Ian Nepomniatsjtsji - Alexander Grisjtsjoek, Russisch teamkampioenschap Sotsji 2016

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. h3 e6 7. g4 Le7 8. g5 Pfd7 9. Le3 b5 10. a3 Lb7 11. h4 Pc6 12. Dd2 Tc8 13. Pxc6 Txc6 14. 0-0-0 0-0 15. Kb1 Pe5 16. Th3 Een nieuw plan. Meestal geven witspelers hun Lf1 voor het paard dat op c4 komt, maar Nepo gaat zijn andere loper geven. 16...Pc4 17. De1 Pxe3 18. Txe3 Dc8 19. f4 Ld8 20. f5 La5 21. b4 Lb6 22. Ted3 exf5 23. exf5 Te8 23...Dxf5 24. Pd5 is slecht voor zwart. 24. Dd2 Tc4 24...Dxf5 25. Lh3 geeft wit voordeel. 25. g6 Ook 25. f6 en 25. h5 waren gevaarlijke aanvalszetten. 25... hxg6 26. fxg6 fxg6 27. Pd5 Lxd5 28. Txd5 Txh4 Zwarts beste kans was 28...Le3, waarna wit met 29. Lxc4 Lxd2 30. Tc5+ naar een iets beter eindspel kan afwikkelen. 29. Txd6 Le3 30. Dd5+ Kh8 31. Ld3 Ld4 32. Th1 Zoals later blijkt zou wit na 32. Lxg6 gewonnen staan. 32...Dh3 De eerste truc. In razende tijdnood weert Grisjtsjoek zich inventief. 33. Td1 Na 33. Txh3 Te1+ zou zwart eeuwig schaak geven. 33...Dg3 34. Lxg6 Dc3

Zie diagram

Grisjtsjoek had nog een tweede trucje: na 35. Txd4 Te1+ 36. Td1 Txd1+ 37. Dxd1 Txb4+ 38. axb4 Dxb4+ 39. Kc1 Da3+ 40. Kd2 Dxd6+ zou zwart goede remisekansen hebben. 35. Dxd4 Maar dit dameoffer wint snel, evenals de sierlijke terugtocht 35. Da2 dat zou doen. 35...Txd4 36. T6xd4 Het noodlot voor zwart zal op de onderste rij of op de h-lijn toeslaan. 36...Tf8 37. Th4+ Kg8 38. Tdh1 Zwart gaf op.