Zelfs Claire uit House of Cards krijgt minder dan Frank

Salaris actrices Robin Wright, die first lady speelt in House of Cards, eiste evenveel geld als tegenspeler Kevin Spacey. Seksisme?

Kevin Spacey als Francis Underwood en Robin Wright als Clair Underwood in House of Cards. Foto AP / Netflix / Nathaniel E. Bell

Als first lady Claire Underwood in House of Cards is ze een spijkerharde onderhandelaar, en is zij zeker gewaagd aan haar man, president Frank. Maar in werkelijkheid bleek actrice Robin Wright in de Netflix-serie veel minder te verdienen dan acteur Kevin Spacey.

„Je kan me maar beter meer gaan betalen, anders stap ik hiermee naar de pers”, zei Robin Wright tijdens de onderhandelingen voor haar nieuwe salaris. Dit onthulde ze dinsdag op een bijeenkomst van de Rockefeller Foundation. Spacey zou volgens cijfers van Business Insider uit 2014, een half miljoen dollar per aflevering verdienen. Wright 420.000 dollar. Vanaf het komende seizoen krijgen ze evenveel.

In het vierde seizoen, dat in maart 2016 werd gelanceerd, heeft Claire Underwood een minstens zo belangrijke rol als haar man Frank. Ze wordt zelfs zijn running mate in de presidentsverkiezingen. Maar dat gaat niet zomaar; eerst voelt ze zich ondergewaardeerd en loopt ze bij hem weg. Dan ziet Frank in hoe onbetaalbaar haar aandeel is in hun succes. Claire doet denken Lady Macbeth van Shakespeare, Frank lijkt op diens Richard III. Hun relatie doet denken aan die van Bill en Hillary Clinton.

Vrouwen verdienen 19 procent minder dan mannen

Uit statistieken van het programma blijkt dat Claire Underwood bij het publiek populairder is dan Frank Underwood – net als in de fictieve polls in de serie. Dat was reden voor Robin Wright naar haar werkgever te stappen en een gelijk loon te eisen.

Wright is niet de eerste die het probleem aankaart. Hillary Swank, Patricia Arquette en Meryl Streep gingen haar voor. Ook actrice Jennifer Lawrence, vooral bekend van haar hoofdrol in The Hunger Games, ontdekte via gelekte documenten van producent Sony dat zij minder verdiende dan haar mannelijke tegenspelers in de film American Hustle (2013). In een essay (zie inzet) sprak Lawrence zich uit tegen de ongelijkheid, die volgens haar niet alleen lag aan het slimme onderhandelingswerk van haar mannelijke collega's.

Lawrence is volgens tijdschrift Forbes de best betaalde actrice van dit moment (bruto verdiensten in 2015 ruim 50 miljoen dollar). Het klinkt paradoxaal het dan te hebben over inkomensongelijkheid. Toch staat de recente discussie in Hollywood symbool voor inkomensongelijkheid in het algemeen. In de Verenigde Staten verdienen vrouwen voor iedere dollar die een man verdient gemiddeld 78 cent. Deze ongelijkheid neemt niet af naarmate een vrouw meer gaat verdienen. Het blijft op iedere trap van de carrièreladder hetzelfde.

Hoe staat het met de salarissen in de Nederlandse acteerwereld? Acteursbond Act heeft in 2015 onderzoek gedaan naar het salaris van Nederlandse acteurs. Ook daaruit komt duidelijk naar voren dat vrouwelijke acteurs ondervertegenwoordigd zijn in de groepen met een hoog jaarinkomen (tussen de 36.000 en 60.000 euro per jaar). Uit het rapport: „Er zijn meer vrouwen dan mannen wier jaarinkomen lager is dan modaal.” En: „Er zijn relatief meer vrouwen dan mannen die amper of niet kunnen rondkomen van werk op hun vakgebied en die dus ook andere inkomsten nodig hebben.”

Alle vrouwen verdienen minder

Dit geldt overigens voor alle beroepsgroepen. Vrouwelijke werknemers verdienen gemiddeld 19 procent minder dan mannen, volgens CBS-onderzoek uit 2014. En dat wordt ook niet snel beter. De Emancipatiemonitor meldt: „Vergeleken met 2008 zijn de beloningsverschillen nauwelijks veranderd.”

De reden: vrouwen onderbreken eerder hun loopbaan als de kinderen komen en gaan daarna minder werken. En wie parttime werkt, loopt allerlei toeslagen mis. Vrouwen zouden minder goed onderhandelen. Maar er is ook sprake van bewuste en onbewuste discriminatie.