Rappers rijmen steeds beter, en niet alleen op klank

Sinds de jaren tachtig heeft rap zich op een meesterlijke wijze ontwikkeld tot een fascinerend spel tussen rijm, beat, klank en motief.

Screenshot video van Vox.

Ooit was rappen simpel. Of beter, de rijm in de rap. De laatste lettergreep van de zin rijmde gewoon op de laatste lettergreep van de volgende zin. Dit rijmschema - AABB - is wel bekend bij de sinterklaasdichter.

Het eerste commercieel succesvolle rapnummer gebruikte veel AABB. Luister naar The Breaks (1980) van Kurtis Blow:

Sindsdien heeft rappen zich op een meesterlijke wijze ontwikkeld tot een fascinerend spel tussen rijm, beat, klank en motief, legt een video van de Amerikaanse website Vox mooi uit:

In een gesprek met de rapper Open Mike Eagle roemt Vox-journaliste Estelle Caswell de rapskills van MF Doom, een beroemde MC die opgroeide in New York. Hij verheft het rappen naar een nieuw niveau. Zo kan hij elke lettergreep in de eerste regel laten rijmen op de lettergrepen in de laatste, zegt Open Mike Eagle.

Het maakt duidelijk op hoeveel manieren ritme en rijm in te zetten zijn. Zo is er de ‘binnenrijm’, waar rijmende lettergrepen niet netjes aan het einde van de regel staan. Of multilettergreeprijm, waarbij een serie lettergrepen rijmt op een andere serie (man made a mix // band-Aid to fix, winterwind // December 10 // simpletons // mentionin’). Of rijm dat niet netjes in één maat is gehouden, maar gerust over de regel heen springt. En daarmee ook weer meer betekenis krijgt:

But he’s kicking it cuz it ain’t no half steppin’
The party is live, the Rak can’t be kept in-
side
, if he’s eruptin’ just like a volcano
It ain’t the everyday style or the same old rhyme

(Eric B Is President - Eric B. & Rakim)

Dan is ook nog te spelen met klank, waardoor bijvoorbeeld zinnen met veel ‘oe/oo/ou’-klanken of ‘s/t/x’-geluiden gevoelsmatig bij elkaar gaan horen.

Nóg beter is als het totaal ook nog eens een mooi verhaal vertelt. Eminem is daar bijvoorbeeld een genie in. Lose Yourself was het eerste rapnummer dat een Oscar won, als soundtrack van de film 8 Mile.