President Erdogan heeft zijn schaduwpremier

De nieuwe Turkse premier roept in het land zelf weinig controverse op. Hij staat bekend als bedaarde doener.

Foto AP

De nieuwe Turkse premier is een bedaarde doener met wie president Recep Tayyip Erdogan goed zaken kan doen. Binali Yildirim richtte in 2001 samen met onder meer Erdogan de regerende conservatieve Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) op. Sindsdien werken ze nauw samen.

Yildirim geldt als een man van daden. In tegenstelling tot zijn tot aftreden gedwongen voorganger, de academicus Ahmet Davutoglu. De samenwerking met de „oprichter en leider” (Erdogan) zal in „volledige harmonie” zijn, beloofde hij in de persconferentie na het bekendmaken van zijn kandidatuur.

De AKP nomineerde Yildirim donderdag als enige kandidaat voor zowel het voorzitterschap van de machtige partij als het premierschap. Dat wordt zondag bekrachtigd op een partijcongres in Ankara. Concurrenten zijn er niet.

Yildirim was vier termijnen minister voor Transport, Maritieme Zaken en Communicatie en tussendoor adviseur van Erdogan. In die periode is de Turkse infrastructuur sterk verbeterd. Dat maakt hem populair in de partij. Daarbuiten roept hij weinig negatieve reacties op, hoewel hij als minister voor Communicatie verantwoordelijk was voor blokkades van YouTube, Facebook en Twitter.

De weinige keren dat de conservatieve moslim voor controverse zorgde, maakten seculiere Turken grappen over de afstand tussen hem en zijn vrouw. Op Twitter gaan foto’s rond waarbij zij alleen op de achterbank zit terwijl hij rijdt. Of aan een andere tafel bij een officiële lunch.

Vooraf stond vast dat de nieuwe premier, wie het ook zou worden, als tussenpaus in de schaduw van Erdogan zou opereren. Yildirims taak is het invoeren van een systeem waarin de Turkse president meer bevoegdheden krijgt, naar het voorbeeld van Amerika en Frankrijk.

De AKP heeft nu niet genoeg steun in het parlement om de grondwet te wijzigen. Mogelijk leidt dat later dit jaar tot verkiezingen.

De AKP wil de rangen sluiten, nadat Erdogan Davutoglu tot aftreden dwong. We moeten ons verenigen achter één leider, zeggen leden. Twee is te veel, dat zorgt maar voor verwarring. Om dat uit te leggen, gebruiken commentatoren in de pro-AKP-media onder meer de vergelijking met een orkest, dat pas mooi speelt als er één dirigent voor staat. Op 7 mei liet Yildirim in een speech in Malatya zijn loyaliteit nogmaals blijken: „We hebben wegen aangelegd. We hebben projecten voltooid die het leven van onze burgers vergemakkelijken en stap voor stap naar een hoger beschavingsniveau brengen. Nu is het tijd voor het presidentiële systeem.”

Zodra zijn kandidatuur bekend was gemaakt, bracht Yildirim een bezoek aan een dorp waar begin deze week dertien mensen omkwamen bij een poging te voorkomen dat opstandelingen van de PKK een vrachtwagen vol explosieven bij hen parkeerden. „Ik zal het terreurprobleem van de agenda van Turkije halen”, beloofde hij de partij.

Het dorp symboliseert dat Koerdische burgers slachtoffer zijn van de PKK. En niet alleen van geweld door het leger. De onderliggende boodschap is dat de strijd tegen de PKK verbeten zal worden doorgezet. Precies zoals Erdogan heeft beloofd.